Brontekst bekijken van Onderzoekend bewustzijn

{{#seo:
|title=Onderzoekend bewustzijn
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal 
|description=Alle informatie over het onderzoekend bewustzijn vanuit het Boeddhisme bezien
}}
{{boeddhisme}}
==Onderzoekend bewustzijn==

In het [[boeddhisme]], en dan met name het [[theravada|Theravada boeddhisme]], vormt het '''onderzoekend bewustzijn''' ([[Pali]:santīraṇa-citta) een kortstondig maar cruciaal moment in het zintuiglijke waarnemingsproces. Het volgt direct op het [[ontvangend bewustzijn]] en “onderzoekt” of verkent de zintuiglijke indruk die is ontvangen, nog steeds zonder interpretatie of reactie, maar met een eerste oriëntatie op de toon of kwaliteit van de indruk. Onderzoekend bewustzijn is altijd [[resultant bewustzijn]]: het is neutraal en rijpt uit eerder karma. Voor [[Vipassana|vipassana-beoefenaars]] is dit moment waardevol omdat het laat zien hoe snel en subtiel de [[geest]] werkt.

==Kenmerken van Ontvangend bewustzijn==

* onderzoekend bewustzijn ontstaat onmiddellijk na het ontvangend bewustzijn en heeft hetzelfde zintuiglijke [[object]]
* het is onderzoekend of verkennend: het bepaalt de basis kwaliteit van de indruk (prettig, pijnlijk of neutraal)
* het duurt slechts één [[bewustzijnsmoment]]
* het is [[resultant bewustzijn]]
* er zijn drie soorten onderzoekend bewustzijn:
** geworteld in [[heilzaam]] resultant met prettig mentaal gevoel
** geworteld in heilzaam resultaat met gelijkmoedig gevoel
** geworteld in [[onheilzaam]] resultaat met pijnlijk gevoel

{{Tabel: zintuigen}}

Het zesde zintuig, de geest, heeft geen eigen perceptueel bewustzijn en ontvangend bewustzijn in dezelfde zin, maar kan wel de indrukken van de neurologische zintuigen beïnvloeden middels een mentaal proces. Zo kan het oogbewustzijn zien en de geest kan daar een herinnering bij plaatsen. Dit kan zinvol zijn (ik ben hier al eens geweest) of niet zinvol (oude angsten en trauma's die opkomen).

{{Tabel: Cognitieve proces}}




[[categorie: boeddhisme]]