Admin: Nieuwe pagina aangemaakt met '==De 3 bronnen van Lijden== In het boeddhisme zijn de '''3 bronnen van Lijden''' (3 vergiften, Pali: akusala-mūla) de wortel-oorzaak van dukkha: het voortdurende, existentiële ongemak dat we als mensen ervaren. Volgens de boeddhistische psychologie zijn deze 3 mentale staten de diepste motoren achter al ons onhandige gedrag, onze conflicten en zelfs onze subtiele onvrede: * begeerte (lobha: hebzucht, verlangen) * aversie (dosa: haat,...'

2026-01-08T08:34:39Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '==De 3 bronnen van Lijden== In het boeddhisme zijn de '''3 bronnen van Lijden''' (3 vergiften, Pali: akusala-mūla) de wortel-oorzaak van dukkha: het voortdurende, existentiële ongemak dat we als mensen ervaren. Volgens de boeddhistische psychologie zijn deze 3 mentale staten de diepste motoren achter al ons onhandige gedrag, onze conflicten en zelfs onze subtiele onvrede: * begeerte (lobha: hebzucht, verlangen) * aversie (dosa: haat,...'

Nieuwe pagina

==De 3 bronnen van Lijden==

In het [[boeddhisme]] zijn de '''3 bronnen van Lijden''' (3 vergiften, [[Pali]]: akusala-mūla) de wortel-oorzaak van [[dukkha]]: het voortdurende, existentiële ongemak dat we als mensen ervaren. Volgens de [[dharma|boeddhistische psychologie]] zijn deze 3 mentale staten de diepste motoren achter al ons onhandige gedrag, onze conflicten en zelfs onze subtiele onvrede:

* begeerte (lobha: hebzucht, verlangen)
* aversie (dosa: haat, afkeer)
* onwetendheid (moha: verwarring, delusie)

begeerte, aversie en onwetendheid vormen samen de kern van de [[samsara|saṃsāra]]; de cyclus van lijden en [[wedergeboorte]]. Wanneer ze doorbroken worden, ontstaat de ruimte voor bevrijding ([[verlichting]]).

{| class="wikitable" style="width: 70%;"
! Vergif || Pali-term || Betekenis en manifestaties || Tegenpool || Hoe het lijden veroorzaakt || Hoe het uitgeroeid wordt || Voorbeeld uit dagelijks leven
|-
| [[begeerte]] || lobha || [[hebzucht]], verlangen, gehechtheid, sensueel plezier najagen || [[niet-hebzucht]] (alobha) || leidt tot grijpen, teleurstelling en wedergeboorte in zinnelijke werelden || verzwakt bij [[Sakadagami]], volledig uitgeroeid bij [[Anagami]] || verlangen naar lekker eten, bezit, status of seksueel plezier
|-
| [[aversie]] || dosa || [[haat]], woede, afkeer, irritatie, wrok || [[niet-haat]] (adosa) || leidt tot conflict, geweld en wedergeboorte in lagere werelden || verzwakt bij [[Sakadagami]], volledig uitgeroeid bij [[Anagami]] || boos worden in het verkeer, iemand haten, irritatie bij kritiek
|-
| [[onwetendheid]] || moha || [[Onjuiste zienswijze]] || [[niet-onwetendheid]] (amoha) || fundamentele oorzaak: verbergt de drie kenmerken en voedt de andere twee vergiften || gedeeltelijk uitgeroeid bij [[Sotapanna]], volledig bij [[arhat|arahantschap]] || denken “ik ben permanent”, niet inzien dat alles vergankelijk is, twijfel aan de [[Dharma]]
|}

Sjabloon:Tabel: 3 vergiften - Bewerkingsoverzicht