5.762
bewerkingen
|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Afhankelijk ontstaan: verschil tussen versies
→afhankelijk van karma ontstaat bewustzijn (citta)
| (13 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
{{boeddhistische | {{#seo: | ||
|title=Afhankelijk ontstaan. Alle informatie over de boeddhisme dharma. | |||
|titlemode=append | |||
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal | |||
|description=Uitgebreide uitleg over de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder. | |||
}} | |||
{{boeddhisme}} | |||
Het '''Afhankelijk ontstaan''' (paticcasamuppãdanaya) beschrijft de samenhang en wisselwerking van alles in en om ons heen. Hiermee is het tevens de wet van oorzaak-en-gevolg en een zeer essentieel onderdeel van de [[dharma|boeddhistische filosofie]]. Veel modernistische stromingen zoals de new-age zijn hiermee aan de haal gegaan en hebben compleet nieuwe theorieën bedacht waarbij gezocht wordt naar de oorzaak van een bepaald gevolg. Dit is echter iets wat de boeddhistische filosofie geheel niet voorschrijft en zelfs als zeer onverstandig bestempeld, zoals in de tekst uit de [[Abhidhamma]]: | Het '''Afhankelijk ontstaan''' (paticcasamuppãdanaya) beschrijft de samenhang en wisselwerking van alles in en om ons heen. Hiermee is het tevens de wet van oorzaak-en-gevolg en een zeer essentieel onderdeel van de [[dharma|boeddhistische filosofie]]. Veel modernistische stromingen zoals de new-age zijn hiermee aan de haal gegaan en hebben compleet nieuwe theorieën bedacht waarbij gezocht wordt naar de oorzaak van een bepaald gevolg. Dit is echter iets wat de boeddhistische filosofie geheel niet voorschrijft en zelfs als zeer onverstandig bestempeld, zoals in de tekst uit de [[Abhidhamma]]: | ||
| Regel 16: | Regel 22: | ||
:''afhankelijk van geest-en-materie ontstaan de 6 zintuigpoorten'' | :''afhankelijk van geest-en-materie ontstaan de 6 zintuigpoorten'' | ||
:''afhankelijk van de 6 zintuigpoorten ontstaat contact'' | :''afhankelijk van de 6 zintuigpoorten ontstaat contact'' | ||
:''afhankelijk van contact ontstaat | :''afhankelijk van contact ontstaat dualiteit'' | ||
:''afhankelijk van gevoel ontstaat verlangen'' | :''afhankelijk van gevoel ontstaat verlangen'' | ||
:''afhankelijk van verlangen ontstaat gehechtheid'' | :''afhankelijk van verlangen ontstaat gehechtheid'' | ||
| Regel 36: | Regel 42: | ||
Conditioneel handelen is een handeling welk voortkomt uit een vooraf vastgestelde conditie welk een grensgebied vormt tussen leuk en niet-leuk, aangenaam en niet-aangenaam, etc... De conditionering creëert dus dualiteit en vandaar uit ontstaat begeerte en aversie. Conditioneel handelen is dus altijd ingegeven vanuit een begeerte of een aversie en is dus niet vrij. | Conditioneel handelen is een handeling welk voortkomt uit een vooraf vastgestelde conditie welk een grensgebied vormt tussen leuk en niet-leuk, aangenaam en niet-aangenaam, etc... De conditionering creëert dus dualiteit en vandaar uit ontstaat begeerte en aversie. Conditioneel handelen is dus altijd ingegeven vanuit een begeerte of een aversie en is dus niet vrij. | ||
De reden dat we conditioneringen aanmaken en daar vervolgens naar handelen is onwetendheid over hoe op een zuivere manier (de 4 onbegrensdheden) gehandeld kan worden zonder dualiteit. | De reden dat we conditioneringen aanmaken en daar vervolgens naar handelen is onwetendheid over hoe op een zuivere manier (de 4 onbegrensdheden) gehandeld kan worden zonder dualiteit. | ||
{{Pijl}} [[Liefde|onbegrensde gemoedstoestanden]] | |||
==Afhankelijk van onwetendheid ontstaat karma (kamma)== | ==Afhankelijk van onwetendheid ontstaat karma (kamma)== | ||
| Regel 45: | Regel 53: | ||
Binnen de boeddhistische filosofie wordt karma uitgeschreven in 4 vormen (kammacatukka, letterlijk: de viervoudige verdeling van kamma) wat elk een analysemethode is om karma te omschrijven. Zodoende ontstaan er 16 (4x4) typen van karma. | Binnen de boeddhistische filosofie wordt karma uitgeschreven in 4 vormen (kammacatukka, letterlijk: de viervoudige verdeling van kamma) wat elk een analysemethode is om karma te omschrijven. Zodoende ontstaan er 16 (4x4) typen van karma. | ||
{{Pijl}} [[Karma]] | |||
==afhankelijk van karma ontstaat bewustzijn (citta)== | ==afhankelijk van karma ontstaat bewustzijn (citta)== | ||
| Regel 50: | Regel 60: | ||
Er zijn dus 4 typen van karma en zodra er karma is ontstaat er een [[bewustzijn|bewustzijnstype]]: | Er zijn dus 4 typen van karma en zodra er karma is ontstaat er een [[bewustzijn|bewustzijnstype]]: | ||
{ | {{bewustzijnstypen}} | ||
Deze 6 | Deze 6 bewustzijnstypen ontstaan echter niet allemaal tegelijk; het gevoel, welk niet-neurologisch gekoppeld is, kan veel eerder ontstaan dan de overige 5 bewustzijnstypen die wel neurologisch gekoppeld zijn. Gevoel (intuïtie, aanvoelen, geest) wordt boven-werelds genoemd omdat er geen duidelijk aantoonbare veroorzaker is die dit doet triggeren. Alleen iemand in diepe meditatie zal dit opkomende bewustzijn direct en bewust opmerken, de meeste mensen zijn echter onbewust over dit opkomende signaal en zullen het pas in een veel later stadia opmerken. | ||
In het rijtje onbewust onbewust, bewust onbewust, onbewust bewust en bewust bewust is alleen de laatste (bewust bewust) bewust dat er een bewustzijn opkomt. In alle drie de andere gevallen zal pas (veel) later opgemerkt worden dat er een bewustzijn is opgetreden. | In het rijtje onbewust onbewust, bewust onbewust, onbewust bewust en bewust bewust is alleen de laatste (bewust bewust) bewust dat er een bewustzijn opkomt. In alle drie de andere gevallen zal pas (veel) later opgemerkt worden dat er een bewustzijn is opgetreden. | ||
{{Pijl}} [[Bewustzijn]] | |||
==Afhankelijk van bewustzijn ontstaat geest-en-materie== | ==Afhankelijk van bewustzijn ontstaat geest-en-materie== | ||
| Regel 79: | Regel 72: | ||
Vaak wordt gesteld dat fysieke gewaarwordingen (ziekte, pijn, etc...) een energetische oorzaak hebben. Hét moment dat dit gebeurt is hier: daar waar bewustzijn zich manifesteert in geest-en-materie. | Vaak wordt gesteld dat fysieke gewaarwordingen (ziekte, pijn, etc...) een energetische oorzaak hebben. Hét moment dat dit gebeurt is hier: daar waar bewustzijn zich manifesteert in geest-en-materie. | ||
==Afhankelijk van geest-en-materie | ==Afhankelijk van geest-en-materie ontstaat vorm (Rüpa)== | ||
De bewustzijnstype die nu een gewaarwording in het lichaam of geest genereert zal opgemerkt worden en hiervoor dient één of meerdere zintuigpoorten geactiveerd te worden. Het ontstaan van de 6 zintuigpoorten is een belangrijke fase omdat het een duidelijk onderscheidt maakt tussen ogen (bewustzijnspoort), oogbewustzijn (bewustzijnstype) en zien (activiteit). | De bewustzijnstype die nu een gewaarwording in het lichaam of geest genereert zal opgemerkt worden en hiervoor dient één of meerdere [[zintuigpoorten]] geactiveerd te worden. Het ontstaan van de 6 zintuigpoorten is een belangrijke fase omdat het een duidelijk onderscheidt maakt tussen ogen (bewustzijnspoort), [[oogbewustzijn]] (bewustzijnstype) en zien (activiteit). | ||
De ogen zijn alleen het fysieke instrument van het lichaam welk licht kan opvangen en omzetten in neurologische signalen die het doorgeeft aan de hersenen. De ogen op zichzelf zijn neutraal en het object (rüpa) is ook neutraal en wordt opgemerkt door het oogbewustzijn. Ogen en object is zijn niet voldoende om contact te maken een reacties te genereren, daar is dus een oogbewustzijn als 3e partij voor nodig. | De ogen zijn alleen het fysieke instrument van het lichaam welk licht kan opvangen en omzetten in neurologische signalen die het doorgeeft aan de hersenen. De ogen op zichzelf zijn neutraal en het object (rüpa) is ook neutraal en wordt opgemerkt door het oogbewustzijn. Ogen en object is zijn niet voldoende om contact te maken een reacties te genereren, daar is dus een oogbewustzijn als 3e partij voor nodig. | ||
{{Pijl}} [[zintuigpoort|Vorm]] | |||
==Afhankelijk van de 6 zintuigpoorten ontstaat contact (phassa)== | ==Afhankelijk van de 6 zintuigpoorten ontstaat contact (phassa)== | ||
| Regel 97: | Regel 92: | ||
Omdat in het voorgaande traject reeds karma is ontstaan wordt een 4e component tijdens het ontstaan van contact nu opgeroepen: de [[mentale vergiften]]. Mentale vergiften (met als basis 3: onwetendheid, begeerte en aversie) zijn altijd individueel bepaald en hebben altijd een link met het ego omdat ze voortkomen uit het ego. Ze zorgen ervoor dat het zien niet neutraal plaatsvindt maar conditioneel bepaald is. Is er geen conditionering en dus geen karma aanwezig, dan zal er puur neutraal gezien worden en dit wordt 'neutrale observatie' genoemd. | Omdat in het voorgaande traject reeds karma is ontstaan wordt een 4e component tijdens het ontstaan van contact nu opgeroepen: de [[mentale vergiften]]. Mentale vergiften (met als basis 3: onwetendheid, begeerte en aversie) zijn altijd individueel bepaald en hebben altijd een link met het ego omdat ze voortkomen uit het ego. Ze zorgen ervoor dat het zien niet neutraal plaatsvindt maar conditioneel bepaald is. Is er geen conditionering en dus geen karma aanwezig, dan zal er puur neutraal gezien worden en dit wordt 'neutrale observatie' genoemd. | ||
==Afhankelijk van contact ontstaat | {{Pijl}} [[Contact]] | ||
==Afhankelijk van contact ontstaat gevoel (vedanã)== | |||
Doordat met het opkomen van de mentale vergiften er een individueel component is ontstaan krijgen we een begeerte of aversie (dualiteit) voor het object. Er zijn weer 6 typen van dualiteit: | Doordat met het opkomen van de mentale vergiften er een individueel component is ontstaan krijgen we een begeerte of aversie (dualiteit) voor het object. Er zijn weer 6 typen van dualiteit: | ||
| Regel 107: | Regel 104: | ||
* emotie (begeerte of aversie) dat voortkomt uit tastzincontact | * emotie (begeerte of aversie) dat voortkomt uit tastzincontact | ||
* emotie (begeerte of aversie) dat voortkomt uit gevoelscontact | * emotie (begeerte of aversie) dat voortkomt uit gevoelscontact | ||
{{Pijl}} [[Gevoel]] | |||
==Afhankelijk van gevoel ontstaat verlangen (tanhã)== | ==Afhankelijk van gevoel ontstaat verlangen (tanhã)== | ||
| Regel 119: | Regel 118: | ||
* verlangen naar mentale objecten | * verlangen naar mentale objecten | ||
Deze 6 vormen van verlangen zijn | Deze 6 vormen van verlangen zijn op hun beurt 3-voudig zodat er 18 vormen van verlangen zijn: | ||
* begeerte is de wens om het object te koesteren en te behouden | * begeerte is de wens om het object te koesteren en te behouden | ||
| Regel 125: | Regel 124: | ||
* neutraal is een vredig gevoel en deze vredigheid kan ook een object van verlangen worden | * neutraal is een vredig gevoel en deze vredigheid kan ook een object van verlangen worden | ||
Bij verlangen ontstaat | Bij verlangen ontstaat de wens om het object te veranderen naar gelang de persoonlijke betrokkenheid. | ||
{{Pijl}} [[Zintuiglijk verlangen|Verlangen]] | |||
==Afhankelijk van verlangen ontstaat gehechtheid (upãdãna)== | ==Afhankelijk van verlangen ontstaat gehechtheid (upãdãna)== | ||
Het verlangen transformeert naar | Het verlangen transformeert naar gehechtheid in het object van verlangen. Dit moet niet alleen gezien worden vanuit de begeerte kant, ook aversie kan een gehechtheid oproepen. De aversie voor ziek worden is tevens de gehechtheid aan een gezond lichaam. Er zijn 4 vormen van gehechtheid: | ||
* hechten aan zintuiglijke verlangens | * hechten aan zintuiglijke verlangens | ||
| Regel 137: | Regel 138: | ||
De eerste heeft als wortel verlangen en de overige 3 een verkeerde zienswijze maar ze worden alle 4 geconditioneerd vanuit verlangen. | De eerste heeft als wortel verlangen en de overige 3 een verkeerde zienswijze maar ze worden alle 4 geconditioneerd vanuit verlangen. | ||
Afhankelijk van gehechtheid ontstaat wording (kammabhava en upapattibhava). | |||
{{Pijl}} [[4 vormen van gehechtheid|Gehechtheid]] | |||
==Afhankelijk van gehechtheid onstaat wording== | |||
Doordat we gehecht zijn aan het object van het verlangen gaan we de situatie daadwerkelijk beïnvloeden middels een handeling of gedachte. Of de situatie hierdoor gaat veranderen zoals wij willen is maar de vraag, maar dat de situatie gaat veranderen is zeker. Er ontstaat dus wording en dit kan op 2 manieren: | Doordat we gehecht zijn aan het object van het verlangen gaan we de situatie daadwerkelijk beïnvloeden middels een handeling of gedachte. Of de situatie hierdoor gaat veranderen zoals wij willen is maar de vraag, maar dat de situatie gaat veranderen is zeker. Er ontstaat dus wording en dit kan op 2 manieren: | ||
| Regel 144: | Regel 149: | ||
* het resultante proces van wording (upapattibhava) - gehechtheid is hier een voorwaarde omdat de reeds aanwezige karma ons terugvoert tot oude patronen | * het resultante proces van wording (upapattibhava) - gehechtheid is hier een voorwaarde omdat de reeds aanwezige karma ons terugvoert tot oude patronen | ||
In beide gevallen van wording is karma de bepalende factor die creëert. | In beide gevallen van wording is karma de bepalende factor die creëert. | ||
==Afhankelijk van wording ontstaat geboorte (jãti)== | ==Afhankelijk van wording ontstaat geboorte (jãti)== | ||
| Regel 152: | Regel 157: | ||
==Afhankelijk van geboorte ontstaat ouderdom-en-sterven== | ==Afhankelijk van geboorte ontstaat ouderdom-en-sterven== | ||
De onwetendheid is onze persoonlijke waarheid. De ultieme waarheid is dat alles opkomt, enige tijd duurt en weer neergaat om te transformeren in iets anders. Niets is blijvend hoe sterk je het ook koestert. Alles is dus onderhevig aan ouderdom en sterven en daar gaat aftakeling, ziekte en schade | De onwetendheid is onze persoonlijke waarheid. De ultieme waarheid is dat alles opkomt, enige tijd duurt en weer neergaat om te transformeren in iets anders. Niets is blijvend hoe sterk je het ook koestert. Alles is dus onderhevig aan ouderdom en sterven en daar gaat aftakeling, ziekte en schade gaan vooraf. | ||
==Afhankelijk van ouderdom-en-sterven ontstaat lijden== | ==Afhankelijk van ouderdom-en-sterven ontstaat lijden== | ||
| Regel 175: | Regel 180: | ||
:''als geboorte is uitgeroeid houdt ouderdom-en-sterven op te bestaan'' | :''als geboorte is uitgeroeid houdt ouderdom-en-sterven op te bestaan'' | ||
:''als ouderdom-en-sterven is uitgeroeid houdt lijden op te bestaan.'' | :''als ouderdom-en-sterven is uitgeroeid houdt lijden op te bestaan.'' | ||
==Uitleg op film== | |||
<youtube service="youtube">https://youtu.be/qOHzMazx8gU"</youtube> | |||
[[categorie: | [[categorie: boeddhisme]] | ||