Bewustzijn: verschil tussen versies

← Oudere bewerking

Bewustzijn (bekijk bron)

Versie van 7 jan 2026 06:49

1.882 bytes verwijderd , 7 januari

geen bewerkingssamenvatting

Admin

bureaucraten, interfacemoderatoren, beheerders

5.762

bewerkingen

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-{{WIU}}
 {{#seo:
 |title=Bewustzijn. Alle informatie over de boeddhisme dharma.
@@ Regel 7: / Regel 6: @@
 }}
 {{boeddhisme}}
-In het [[boeddhisme]], en dan met name het [[theravada|Theravada boeddhisme]], vormt het '''bewustzijn''' ([[Pali]]: citta) gezien als de kern van al onze ervaringen. Het is geen vast "[[ik]]" of een eeuwige ziel, maar een reeks vluchtige momenten die elkaar razendsnel opvolgen. Volgens de [[Abhidhamma]], de analytische leer van de Theravada, zijn er in totaal 89 (of 121, afhankelijk van de telling) soorten bewustzijn, elk met een specifieke functie, kwaliteit en rol in het leven. Bewustzijn ontstaat altijd door contact tussen een [[zintuig]], een [[object]] en [[mentale factoren]]. Bewustzijn is geconditioneerd: het ontstaat, bestaat kort en verdwijnt weer, onderhevig aan de [[3 kenmerken van bestaan]]: veranderlijkheid (anicca), lijden (dukkha) en geen-zelf (anatta).
+In het [[boeddhisme]], en dan met name het [[theravada|Theravada boeddhisme]], wordt het '''bewustzijn''' ([[Pali]]: citta) gezien als de kern van al onze ervaringen, de [[bewustzijnstaten]]. Het is geen vast "[[ik]]" of een eeuwige ziel, maar een reeks vluchtige momenten die elkaar razendsnel opvolgen. Volgens de [[Abhidhamma]], de analytische leer van de Theravada, zijn er in totaal 89 (of 121, afhankelijk van de telling) soorten bewustzijn, elk met een specifieke functie, kwaliteit en rol in het leven. Bewustzijn ontstaat altijd door contact tussen een [[zintuigpoort|zintuig]], een [[object]] en [[mentale factoren]]. Bewustzijn is geconditioneerd: het ontstaat, bestaat kort en verdwijnt weer, onderhevig aan de [[3 kenmerken van bestaan]]: veranderlijkheid (anicca), lijden (dukkha) en geen-zelf (anatta).
 ==Bewustzijn is zelfloos==
@@ Regel 87: / Regel 86: @@
 * [[object]]: [[Nibbana]] – de ongeconditioneerde, eeuwige vrede die buiten tijd, ruimte en conditionering valt
-* niet gebonden aan [[samsara]]: Het plant geen nieuw [karma]] en leidt niet tot wedergeboorte
+* niet gebonden aan [[samsara]]: Het plant geen nieuw [[karma]] en leidt niet tot wedergeboorte
 * altijd gepaard met diepe [[wijsheid]]: Het doorziet volledig de [[4 edele waarheden]]
 * kortstondig maar onomkeerbaar in effect: Het verandert de [[geest]] permanent door [[10 ketenen van bestaan|ketens]] te doorsnijden
@@ Regel 128: / Regel 127: @@
 Het eigenlijke scherpen komt hierna aan bod n.l. de observatie. Hoe beter de concentratie en neutraliteit des te meer gaan we opmerken van het observatiegebied. Het lijkt alsof er steeds meer gewaarwordingen bijkomen, deze waren er eerstt ook, alleen merkte je ze toen niet op omdat je focus nog niet scherp genoeg was. Hoe scherper je focus hoe bewuster je dingen waarneemt.
 Het scherpen van het bewustzijn is slechts een tijdelijk aspect want het uiteindelijke gevolg is niet een zo scherp mogelijk bewustzijn maar het loslaten van dit bewustzijn.
-==Eigenschappen van bewustzijn==
-Hoewel de 6 typen van bewustzijn tegelijkertijd werken, je kunt zien en ruiken tegelijk, is er altijd 1 bewustzijnstype dat domineert. Toch kan dit een bron van onbalans zijn omdat er vanuit 2 verschillende bewustzijnstypen tegenstrijdige interpretaties gemaakt worden. B.V. een bloem kan voor jou prachtig uitzien en tegelijk vies ruiken. Ook 1 bewustzijnstype kan 2 tegenstrijdige interpretaties geven n.l. de muziek kan mooi klinken maar tegelijker tijd te schel zijn. Er wordt dan tegelijk begeerte en aversie over hetzelfde onderwerp opgeroepen en dit zorgt voor een tegenstrijdigheid. Je hebt zodoende 3 verschillende vormen van onbalans.
-Wat we beschouwen als zijnde bewustzijn is in werkelijkheid, middels verschillende opdelingen en classificaties, een serie kortstondige activiteiten die elkaar zo snel opvolgen en overlappen zodat het lijkt alsof het één geheel is n.l. het bewustzijn. We zijn nauwelijks in staat de afzonderlijke eenheden, die verschillend van aard zijn, te kunnen waarnemen.
-Op deze pagina is tot nu toe het opvolgende karakter van bewustzijn beschreven. Het overlappende karakter zit anders in elkaar. Er zijn 4 bewustzijnsgebieden ([[jhana|jhãna's]]) die elkaar overlappen en zodoende een veld van bewustzijn creëren (bhümi). Een onbewust persoon ziet dit veld als een1 geheel en noemt dit in totale zin bewustzijn. Een gevorderd beoefenaar ziet het overlappende karakter en zal niet alleen de jhãna's waarnemen maar in zijn meditatie deze ook ervaren als zijnde afzonderlijke meditatiestadia:
-* de jhãna's van het vormgebied (bewustzijn in de zintuiglijke sfeer, kãmãvacaracitta)
-* de jhãna's van het vormloze gebied (bewustzijn in de fijnstoffelijke sfeer, rüpãvacaracitta)
-* de vipassana jhãna's (bewustzijn in de onstoffelijke sfeer, arüpãvacaracitta)
-* de bovenwereldse jhãna's (bovenwerelds bewustzijn, lokuttaracitta)
 ==Is bewustzijn een uiting van een spirituele staat?==