|
|
| Regel 7: |
Regel 7: |
| {{boeddhisme}} | | {{boeddhisme}} |
|
| |
|
| ==De 3 bronnen van Lijden==
| | {{Tabel: 3 vergiften}} |
| | |
| In het [[boeddhisme]] zijn de '''3 bronnen van Lijden''' (3 vergiften, [[Pali]]: akusala-mūla) de wortel-oorzaak van [[dukkha]]: het voortdurende, existentiële ongemak dat we als mensen ervaren. Volgens de [[dharma|boeddhistische psychologie]] zijn deze 3 mentale staten de diepste motoren achter al ons onhandige gedrag, onze conflicten en zelfs onze subtiele onvrede:
| |
| | |
| * begeerte ([[lobha: hebzucht, verlangen)
| |
| * aversie (dosa: haat, afkeer)
| |
| * onwetendheid (moha: verwarring, delusie)
| |
| | |
| begeerte, aversie en onwetendheid vormen samen de kern van de [[samsara|saṃsāra]]; de cyclus van lijden en [[wedergeboorte]]. Wanneer ze doorbroken worden, ontstaat de ruimte voor bevrijding ([[verlichting]]).
| |
| | |
| {| class="wikitable" style="width: 70%;"
| |
| ! Vergif || Pali-term || Betekenis en manifestaties || Tegenpool || Hoe het lijden veroorzaakt || Hoe het uitgeroeid wordt || Voorbeeld uit dagelijks leven
| |
| |-
| |
| | [[begeerte]] || lobha || [[hebzucht]], verlangen, gehechtheid, sensueel plezier najagen || [[niet-hebzucht]] (alobha) || leidt tot grijpen, teleurstelling en wedergeboorte in zinnelijke werelden || verzwakt bij [[Sakadagami]], volledig uitgeroeid bij [[Anagami]] || verlangen naar lekker eten, bezit, status of seksueel plezier
| |
| |-
| |
| | [[aversie]] || dosa || [[haat]], woede, afkeer, irritatie, wrok || [[niet-haat]] (adosa) || leidt tot conflict, geweld en wedergeboorte in lagere werelden || verzwakt bij [[Sakadagami]], volledig uitgeroeid bij [[Anagami]] || boos worden in het verkeer, iemand haten, irritatie bij kritiek
| |
| |-
| |
| | [[onwetendheid]] || moha || [[Onjuiste zienswijze]] || [[niet-onwetendheid]] (amoha) || fundamentele oorzaak: verbergt de drie kenmerken en voedt de andere twee vergiften || gedeeltelijk uitgeroeid bij [[Sotapanna]], volledig bij [[arhat|arahantschap]] || denken “ik ben permanent”, niet inzien dat alles vergankelijk is, twijfel aan de [[Dharma]]
| |
| |}
| |
|
| |
|
| ==Onwetendheid: de wortel van alle wortels (Avijjā)== | | ==Onwetendheid: de wortel van alle wortels (Avijjā)== |