Gelijkmoedigheid: verschil tussen versies

348 bytes toegevoegd ,  22 feb 2024 04:26
geen bewerkingssamenvatting
(Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Boeddhistisch woordenboek}} ==Mededogen== Mededogen (karunã) is 1 van de 4 onbegrensde gemoedstoestanden. De tegenpool van mededogen is lijden en het karakter van mededogen is het niet kunnen verdragen van lijden. De actie is dan om het lijden te stoppen en dit kan op vele manieren. Karunã is een op zichzelf staande gemoedstoestand en is in tegenstelling tot liefdevolle vriendelijkheid en gelijkmoedigheid niet contin...')
 
Geen bewerkingssamenvatting
Regel 1: Regel 1:
{{Boeddhistisch woordenboek}}
{{Boeddhistisch woordenboek}}
==Mededogen==
==gelijkmoedigheid==


Mededogen (karunã) is 1 van de [[De 4 onbegrensde gemoedstoestanden|4 onbegrensde gemoedstoestanden]]. De tegenpool van mededogen is lijden en het karakter van mededogen is het niet kunnen verdragen van lijden. De actie is dan om het lijden te stoppen en dit kan op vele manieren. Karunã is een op zichzelf staande gemoedstoestand en is in tegenstelling tot liefdevolle vriendelijkheid en gelijkmoedigheid niet continue aanwezig. Zo kan mededogen niet tegelijk aanwezig zijn met medevreugde (Abhidhamma II, 21). Een valkuil in het ontwikkelen van mededogen is medelijden waarbij er inmenging plaatsvindt met emotie of gemoedstoestand van iemand anders.
Gelijkmoedigheid (upekkhã) is 1 van de [[De 4 onbegrensde gemoedstoestanden|4 onbegrensde gemoedstoestanden]]. Upekkhã is het gevolg van een neutrale [[geest]]. Gelijkmoedig is het gelijk zijn in je gemoedstoestand. Het is niet optimistisch en niet pessimistisch maar realistisch. Daar waar liefdevolle vriendelijkheid, mededogen en medevreugde een duidelijk aspect van participatie en betrokkenheid hebben staat gelijkmoedigheid daar boven. Het is onpartijdig omdat het uitgaat van de ultieme waarheid en niet de persoonlijke waarheid. Het komt niet voort vanuit begeerte of aversie en er zit geen positief of negatief gevolg aan.
 
Gelijkmoedigheid is de tegenpool van zowel passie als van haat en van alle heftige emoties en gemoedstoestanden. Het dient echter niet verward te worden met onverschilligheid en gevoelloosheid. Omdat de neutraliteit van geest een stadium is dat op een gegeven moment bereikt wordt en gelijkmoedigheid hiervan een gevolg is is een [[Arhat]] altijd gelijkmoedig.


De 4 onbegrensde gemoedstoestanden zijn
De 4 onbegrensde gemoedstoestanden zijn


* [[liefdevolle vriendelijkheid]]
* [[liefdevolle vriendelijkheid]]
* [[gelijkmoedigheid]]
* gelijkmoedigheid
* mededogen
* [[mededogen]]
* [[medevreugde]]
* [[medevreugde]]