|
|
| Regel 68: |
Regel 68: |
| Zonder deze 7 universele mentale factoren kan geen enkel bewustzijnsmoment ontstaan. | | Zonder deze 7 universele mentale factoren kan geen enkel bewustzijnsmoment ontstaan. |
|
| |
|
| ==De onheilzame mentale factoren==
| | {{Tabel: onheilzame mentale factoren}} |
| | |
| In de [[Abhidhamma]] ([[theravada|theravada boeddhisme]]) worden de 14 mentale factoren altijd als onheilzaam (akusala) beschouwd. Ze ontstaan bij elke onheilzame [[bewustzijn|bewustzijnstoestand]] en maken een [[silla|daad moreel]] slecht. Deze 14 factoren zijn dus de “ingrediënten” van elke slechte daad. Vooral [[ahirika]] & [[anottappa]] zijn cruciaal: zonder schaamte en zonder geweten doe je alles.
| |
| | |
| {| class="wikitable" style="width: 70%;"
| |
| ! Factor || Betekenis || aanwezigheid
| |
| |-
| |
| | Moha || [[onwetendheid]], verwarring, niet zien van de werkelijkheid || rowspan="4"|altijd
| |
| |-
| |
| | Ahirika || [[Schaamteloosheid|geen schaamte]] om kwaad te doen
| |
| |-
| |
| | Anottappa || [[geen angst]] voor de gevolgen van kwaad
| |
| |-
| |
| | Uddhacca || [[rusteloosheid]], opwinding van de geest
| |
| |-
| |
| | Lobha || [[hebzucht]], gehechtheid, begeerte || rowspan="10"|soms
| |
| |-
| |
| | Diṭṭhi || [[onjuiste zienswijze]] (vooral eeuwigheids- of vernietigingsvisie)
| |
| |-
| |
| | Māna || [[hoogmoed]], verwaandheid
| |
| |-
| |
| | Dosa || [[haat]], aversie, boosheid
| |
| |-
| |
| | Issā || [[afgunst]]
| |
| |-
| |
| | Macchariya || [[gierigheid]], niet willen delen
| |
| |-
| |
| | Kukkucca || [[wroeging]], piekeren over wat je gedaan of nagelaten hebt
| |
| |-
| |
| | Thīna || [[traagheid]] van geest
| |
| |-
| |
| | Middha || [[traagheid]] van lichaam/energie
| |
| |-
| |
| | Vicikicchā || [[twijfel]], besluiteloosheid, vooral over de Dhamma
| |
| |}
| |
|
| |
|
| ==De 25 heilzame mentale factoren== | | ==De 25 heilzame mentale factoren== |
| 
| Abonneer op onze Nieuwsbrief