5.762
bewerkingen
|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Khanda: verschil tussen versies
geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
| (2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 5: | Regel 5: | ||
|description=Uitgebreide uitleg over de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder. | |description=Uitgebreide uitleg over de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder. | ||
}} | }} | ||
{{ | {{boeddhisme}} | ||
In het [[boeddhisme]] vormen de '''5 khandha's''' ([[Pali]]: khandha, [[Sanskriet]]: skandha), of '''aggregaten''', de basis van hoe wij als menselijke wezens onze ervaring van de wereld construeren. Ze beschrijven de componenten waaruit onze zogenaamde "[[ego|zelf]]" bestaat, maar benadrukken dat deze componenten [[veranderlijkheid|veranderlijkheid (anicca)]], [[lijden|lijden (dukkha)]] en zonder een inherente, blijvende [[niet-zelf|essentie (anatta)]] zijn. Door de khandha's te begrijpen, kunnen we inzicht krijgen in de aard van onze ervaring en de oorzaken van lijden, wat de weg naar [[verlichting|bevrijding]] (nibbāna) opent. | In het [[boeddhisme]] vormen de '''5 khandha's''' ([[Pali]]: khandha, [[Sanskriet]]: skandha), of '''aggregaten''', de basis van hoe wij als menselijke wezens onze ervaring van de wereld construeren. Ze beschrijven de componenten waaruit onze zogenaamde "[[ego|zelf]]" bestaat, maar benadrukken dat deze componenten [[veranderlijkheid|veranderlijkheid (anicca)]], [[lijden|lijden (dukkha)]] en zonder een inherente, blijvende [[niet-zelf|essentie (anatta)]] zijn. Door de khandha's te begrijpen, kunnen we inzicht krijgen in de aard van onze ervaring en de oorzaken van lijden, wat de weg naar [[verlichting|bevrijding]] (nibbāna) opent. | ||
| Regel 14: | Regel 14: | ||
==1. Rūpa (Vorm)== | ==1. Rūpa (Vorm)== | ||
Rūpa verwijst naar alles wat fysiek of materieel is in onze ervaring. Dit omvat het lichaam (in 4 elementen: aarde, water, vuur, lucht), de [[zintuigpoorten]] (oog, oor, neus, tong, enz.), en de [[zintuiglijke objecten]] (beelden, geluiden, geuren, enz.) die via de zintuigen worden waargenomen. Rūpa is de materiële basis waarop alle andere khandha's opereren. | Rūpa verwijst naar alles wat fysiek of materieel is in onze ervaring. Dit omvat het lichaam (in 4 elementen: aarde, water, vuur, lucht), de [[zintuigpoorten]] (oog, oor, neus, tong, enz.), en de [[Zintuiglijk object |zintuiglijke objecten]] (beelden, geluiden, geuren, enz.) die via de zintuigen worden waargenomen. Rūpa is de materiële basis waarop alle andere khandha's opereren. | ||
Rūpa biedt het fysieke fundament voor zintuiglijk contacten en ervaringen. Het is de "hardware" van onze interactie met de wereld, maar het is zelf neutraal en heeft geen bewustzijn of intentie. | Rūpa biedt het fysieke fundament voor zintuiglijk contacten en ervaringen. Het is de "hardware" van onze interactie met de wereld, maar het is zelf neutraal en heeft geen bewustzijn of intentie. | ||
| Regel 35: | Regel 35: | ||
{{Pijl}} [[Vinnana|Viññāna (Bewustzijn)]] | {{Pijl}} [[Vinnana|Viññāna (Bewustzijn)]] | ||
== | ==3. Vedanā (Gevoel)== | ||
Vedanā is de gevoelskwaliteit die ontstaat bij elke zintuiglijke ervaring. Het classificeert gewaarwordingen als | Vedanā is de gevoelskwaliteit die ontstaat bij elke zintuiglijke ervaring. Het classificeert gewaarwordingen als | ||
| Regel 51: | Regel 51: | ||
{{Pijl}} [[Vedana|Vedanā (Gevoel)]] | {{Pijl}} [[Vedana|Vedanā (Gevoel)]] | ||
== | ==4. Sañña (Perceptie)== | ||
Sañña is het mentale proces van herkennen, labelen en categoriseren van zintuiglijke indrukken. Het koppelt ruwe zintuiglijke data aan concepten, herinneringen en associaties, waardoor we betekenis geven aan wat we waarnemen. | Sañña is het mentale proces van herkennen, labelen en categoriseren van zintuiglijke indrukken. Het koppelt ruwe zintuiglijke data aan concepten, herinneringen en associaties, waardoor we betekenis geven aan wat we waarnemen. | ||
| Regel 61: | Regel 61: | ||
{{Pijl}} [[Sanna|Sañña (Perceptie)]] | {{Pijl}} [[Sanna|Sañña (Perceptie)]] | ||
== | ==5. Saṅkhāra (Oordeel/Mentale Formaties)== | ||
Saṅkhāra omvat alle intentionele mentale activiteiten, zoals gedachten, emoties, intenties, verlangens, gewoonten en wilshandelingen. Het is de "actieve" khandha die [[karma]] creëert, omdat het onze reacties en acties vormgeeft. | Saṅkhāra omvat alle intentionele mentale activiteiten, zoals gedachten, emoties, intenties, verlangens, gewoonten en wilshandelingen. Het is de "actieve" khandha die [[karma]] creëert, omdat het onze reacties en acties vormgeeft. | ||
| Regel 133: | Regel 133: | ||
[[ | |||
[[Categorie: Boeddhisme]] | |||