Zintuigpoort: verschil tussen versies

483 bytes verwijderd ,  19 jun 2025 11:26
Regel 13: Regel 13:
Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 zintuiglijke domeinen|12 zintuiglijke domeinen (12 ayatana)]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:
Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 zintuiglijke domeinen|12 zintuiglijke domeinen (12 ayatana)]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:


{| class="wikitable" style="width: 60%;"
{{bewustzijnstypen}}
!colspan="4"|De 6 zintuigpoorten
|-
!style="width: 25%"|Zintuigpoorten
!style="width: 25%"|Bewustzijnstype
!style="width: 25%"|Activiteit
!style="width: 25%"|Koppeling
|-
|ogen||oogbewustzijn||zien||neurologisch
|-
|oren||oorbewustzijn||horen||neurologisch
|-
|tong||tongbewustzijn||proeven||neurologisch
|-
|neus||neusbewustzijn||ruiken||neurologisch
|-
|tastzin||tastzinbewustzijn||voelen||neurologisch
|-
|gevoel||gevoelbewustzijn||aanvoelen||boven-werelds
|}


De zintuigpoorten zijn cruciaal in de leer van [[Afhankelijk ontstaan]] (paticcasamuppada), omdat ze de voorwaarden scheppen voor contact (phassa), dat leidt tot [[gevoel|gevoel (vedanā)]], [[begeerte|begeerte (tanhā)]] en uiteindelijk [[lijden|lijden (dukkha)]].
De zintuigpoorten zijn cruciaal in de leer van [[Afhankelijk ontstaan]] (paticcasamuppada), omdat ze de voorwaarden scheppen voor contact (phassa), dat leidt tot [[gevoel|gevoel (vedanā)]], [[begeerte|begeerte (tanhā)]] en uiteindelijk [[lijden|lijden (dukkha)]].