Jhana: verschil tussen versies

18 bytes verwijderd ,  17 dec 2025 09:04
 
(8 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 31: Regel 31:
Elk van de 5 jhãna factoren haalt een specifieke hindernis weg; in volgorde is dat:
Elk van de 5 jhãna factoren haalt een specifieke hindernis weg; in volgorde is dat:


* 1e jhãna factor, beginnende aandacht,  onderdrukt de hindernis van traagheid en sufheid.
{| class="wikitable" style="width: 60%;"
* 2e jhãna factor, aanhoudende aandacht, onderdrukt de hindernis van twijfel.
!Jhãna factor || Karakter || Onderdrukt
* 3e jhãna factor, verrukking onderdrukt, de hindernis van kwade wil.
|-
* 4e jhãna factor, blijdschap onderdrukt, de hindernis van rusteloosheid en schuldgevoelens.
| 1e || beginnende aandacht || de hindernis van traagheid en sufheid  
* 5e jhãna factor, éénpuntigheid van geest, onderdrukt de hindernis van van zintuiglijk verlangen.
|-
| 2e || aanhoudende aandacht ||de hindernis van twijfel
|-
| 3e || verrukking || de hindernis van kwade wil  
|-
| 4e || blijdschap || de hindernis van rusteloosheid en schuldgevoelens
|-
| 5e || éénpuntigheid van geest || onderdrukt de hindernis van zintuiglijk verlangen
|}


===kenmerken voor het 1e jhãna (van het vormgebied)===
===kenmerken voor het 1e jhãna (van het vormgebied)===
Regel 101: Regel 109:
==4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's==
==4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's==


(Bovenwerelds bewustzijn, lokuttaracitta). De bovennatuurlijke jhãna's worden bewust als "Nirvana is rust" als meditatie object wordt genomen. Wat overblijft is de concentratie/neutraliteit/observatie, waarbij de neutraliteit in al zijn aspecten (gelijkheid, nietsheid) heel duidelijk naar voren komt. De 4e jhãna factor 'blijdschap' wordt vervangen door 'gelijkmoedigheid' en tezamen met 'éénpuntigheid van geest' zijn dit de enige 2 jhãna factoren die overblijven. Zodoende is de focus geheel gericht op "dat wat is" ofwel de universele waarheden (essentie der dingen) en niet meer op "dat wat wordt gelooft" ofwel individuele waarheden.  
(Bovenwerelds bewustzijn, lokuttaracitta). De bovennatuurlijke jhãna worden bewust als "Nirvana is rust" als meditatie object wordt genomen. Wat overblijft is de concentratie/neutraliteit/observatie, waarbij de neutraliteit in al zijn aspecten (gelijkheid, nietsheid) heel duidelijk naar voren komt. De 4e jhãna factor 'blijdschap' wordt vervangen door 'gelijkmoedigheid', tezamen met 'éénpuntigheid van geest' zijn de enige 2 jhãna factoren die overblijven. Zodoende is de focus geheel gericht op "dat wat is" ofwel de 3 grote waarheden (datgene wat is) en niet meer op "dat wat wordt geloofd" ofwel individuele waarheden.  
Alles wordt logisch en het inzicht dat alles neutraal is wordt steeds meer versterkt. De zintuigen spelen hierin ook een rol en de gewaarwordingen kunnen als "bovenwerelds" beschreven worden.
Alles wordt logisch en het inzicht dat alles neutraal is, wordt steeds meer versterkt. De zintuigen spelen hierin ook een rol en de gewaarwordingen kunnen als "bovenwerelds" beschreven worden.


===kernmerken voor de bovenwereldse jhãna's===
===Kenmerken voor de bovenwereldse jhãna===


Er wordt alleen maar pure zuiverheid en perfectie waargenomen. Deze jhãna is dus niet Nirvana zelf.  
Er wordt alleen maar pure zuiverheid en perfectie waargenomen. Deze jhãna is dus niet Nirvana zelf.  
Regel 140: Regel 148:


''Na de sfeer van oneindigheid van de ruimte geheel overstegen te hebben stellen wij ons, wanneer wij maar willen, voor dat het bewustzijn oneindig is en betreden zo de sfeer van oneindigheid van het bewustzijn en verblijven erin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 209, 15).
''Na de sfeer van oneindigheid van de ruimte geheel overstegen te hebben stellen wij ons, wanneer wij maar willen, voor dat het bewustzijn oneindig is en betreden zo de sfeer van oneindigheid van het bewustzijn en verblijven erin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 209, 15).
{{pijl}} [[Bewustzijn]]


==7e jhãna: de jhãna van nietsheid==
==7e jhãna: de jhãna van nietsheid==
Regel 175: Regel 185:


De bovenstaande jhãna's zijn meditatiestadia die iemand doorloopt in zijn proces. Binnen dat proces liggen valkuilen en 'doodlopende zijwegen' die in de [[dharma]] 'de 10 vormen van bezoedeling' worden genoemde. Deze kunnen veel lijken op de jhãna's (zoals verrukking en blijdschap).  
De bovenstaande jhãna's zijn meditatiestadia die iemand doorloopt in zijn proces. Binnen dat proces liggen valkuilen en 'doodlopende zijwegen' die in de [[dharma]] 'de 10 vormen van bezoedeling' worden genoemde. Deze kunnen veel lijken op de jhãna's (zoals verrukking en blijdschap).  
→ een apart artikel over deze 10 vormen van bezoedeling kan je hier vinden.
 
{{Pijl}} [[Bezoedeling van inzicht]]
 
{{Tabel meditatie}}


==Uitleg op film==
==Uitleg op film==