5.770
bewerkingen
|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Tibetaans levenswiel: verschil tussen versies
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
→pratitja samoetpada
Geen bewerkingssamenvatting Label: Ongedaan gemaakt |
|||
| (4 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 5: | Regel 5: | ||
|description=Uitgebreide uitleg over het boeddhisme in het algemeen en de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder. | |description=Uitgebreide uitleg over het boeddhisme in het algemeen en de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder. | ||
}} | }} | ||
[[Bestand:Tibetan-wheel-of-life-total.jpg|thumb|500px|Tibetaanse levenswiel]] | |||
{{boeddhisme}} | {{boeddhisme}} | ||
Het '''Tibetaans levenswiel''' is de [[dharma]] in samenvatting en zo is het ook bedoeld. Het is een schildering die op muren van kloosters of op thanka's (schildering op doek welk gemakkelijk opgerold kon worden) werd afgebeeld. Aan de veelal analfabete Tibetaan kon zodoende de dharma eenvoudig uitgelegd worden. | Het '''Tibetaans levenswiel''' is de [[dharma]] in samenvatting en zo is het ook bedoeld. Het is een schildering die op muren van kloosters of op thanka's (schildering op doek welk gemakkelijk opgerold kon worden) werd afgebeeld. Aan de veelal analfabete Tibetaan kon zodoende de dharma eenvoudig uitgelegd worden. | ||
| Regel 19: | Regel 19: | ||
==Het centrum== | ==Het centrum== | ||
[[ | [[Bestand:Tibetaans-levenwiel-centrum-1.jpeg|thumb|200px|in het centrum het zwijn, de haan en de slang]] | ||
[[Bestand:Naaf-2. | [[Bestand:Naaf-2.jpeg|thumb|200px|De eerste cirkel buiten het centrum met in het wit de goden, halfgoden en de mensen. In het zwart de dieren, yidags en de helbewoners]]. | ||
De essentie van het [[boeddhisme]] is de erkenning en de herkenning dat het leven bestaat uit lijden (dhukka), de eerste van de [[4 edele waarheden]]. Dit lijden komt door drie oorzaken, ook wel de drie vergiften, de drie bronnen van lijden of de drie oorzaken van lijden genoemd. In het centrum van het wiel wordt dit afgebeeld als drie dieren: | De essentie van het [[boeddhisme]] is de erkenning en de herkenning dat het leven bestaat uit lijden (dhukka), de eerste van de [[4 edele waarheden]]. Dit lijden komt door drie oorzaken, ook wel de drie vergiften, de drie bronnen van lijden of de drie oorzaken van lijden genoemd. In het centrum van het wiel wordt dit afgebeeld als drie dieren: | ||
| Regel 31: | Regel 31: | ||
==De 6 bestaansvormen== | ==De 6 bestaansvormen== | ||
De 6 bestaansvormen worden in de thanka tweemaal uitgelegd. In de binnenste cirkel zien we in het witte deel achtereenvolgens mensen, titanen (halfgoden) en goden. Dit witte deel laat de drie archetypes van begeerte zien en dat deze ook lijden veroorzaken en net als aversie voortkomt uit onwetendheid. | De 6 bestaansvormen worden in de thanka tweemaal uitgelegd. In de binnenste cirkel zien we in het witte deel achtereenvolgens mensen, [[Boeddhistische mythologie|titanen (halfgoden) en goden]]. Dit witte deel laat de drie archetypes van begeerte zien en dat deze ook lijden veroorzaken en net als aversie voortkomt uit onwetendheid. | ||
In het zwarte deel zien we achtereenvolgens dieren, yidag's (hongerige geesten) en helbewoners. Dit zwarte deel laat de drie archetypes van aversie zien. | In het zwarte deel zien we achtereenvolgens dieren, yidag's (hongerige geesten) en helbewoners. Dit zwarte deel laat de drie archetypes van aversie zien. | ||
| Regel 37: | Regel 37: | ||
<gallery caption=""> | <gallery caption=""> | ||
Tibetaans-levenwiel-goden. | Tibetaans-levenwiel-goden.jpeg|goden en halfgoden | ||
Tibetaans-levenwiel-mensen. | Tibetaans-levenwiel-mensen.jpeg|mensen | ||
Tibetaans-levenwiel-dieren. | Tibetaans-levenwiel-dieren.jpeg|dieren | ||
Tibetaans-levenwiel-yidags. | Tibetaans-levenwiel-yidags.jpeg|yidags | ||
Tibetaans-levenwiel-hel. | Tibetaans-levenwiel-hel.jpeg|helbewoners | ||
</gallery> | </gallery> | ||
| Regel 51: | Regel 51: | ||
goden | goden | ||
===mensen=== | ===mensen=== | ||
De mens heeft alle kwaliteiten van de overige vijf bestaansvormen in zich. het instinct van de dieren, de honger van de yidag's, het zelfbeklag van de helbewoners, de jaloersheid van de titanen en het diepe geluk van de goden. Alleen bij de mens is er een mate van balans tussen de begeerte en de aversie en doordat wij ze beide wisselend ervaren zou de mens kunnen inzien dat begeerte en aversie lijden veroorzaakt. Alleen als mens is het pad naar verlichting te volgen en alleen als mens is die verlichting te bereiken. | De mens heeft alle kwaliteiten van de overige vijf bestaansvormen in zich. het instinct van de dieren, de honger van de yidag's, het zelfbeklag van de [[Boeddhistische kosmologie|helbewoners]], de jaloersheid van de titanen en het diepe geluk van de goden. Alleen bij de mens is er een mate van balans tussen de begeerte en de aversie en doordat wij ze beide wisselend ervaren zou de mens kunnen inzien dat begeerte en aversie lijden veroorzaakt. Alleen als mens is het pad naar verlichting te volgen en alleen als mens is die verlichting te bereiken. | ||
===dieren=== | ===dieren=== | ||
| Regel 71: | Regel 71: | ||
<gallery caption=""> | <gallery caption=""> | ||
Onwetendheid. | Onwetendheid.jpeg|onwetendheid | ||
Karmavorming. | Karmavorming.jpeg|karmavorming | ||
Bewustzijn. | Bewustzijn.jpeg|bewustzijn | ||
Vorm. | Vorm.jpeg|naman en rupa | ||
Zintuigen. | Zintuigen.jpeg|de 6 zintuigen | ||
wording. | wording.jpeg|contact | ||
</gallery> | </gallery> | ||
<gallery caption=""> | <gallery caption=""> | ||
Gevoel. | Bestand:Gevoel-2.jpeg|voelen | ||
Dorst. | Dorst.jpeg|verlangen | ||
Hechten. | Hechten.jpeg|hechten | ||
Worden. | Worden.jpeg|worden | ||
Geboorte. | Geboorte.jpeg|geboorte | ||
Lijden. | Lijden.jpeg|lijden | ||
</gallery> | </gallery> | ||
| Regel 139: | Regel 139: | ||
==Figuren buiten het wiel== | ==Figuren buiten het wiel== | ||
[[Bestand:God-2. | [[Bestand:God-2.jpeg|thumb|Yamma die het wiel vasthoudt]] | ||
Buiten het wiel staan enkele figuren afgebeeld. Deze zijn niet zonder reden buiten het wiel afgebeeld want zij behoren niet meer tot samsara, het dagelijks leven waarin lijden voorkomt. | Buiten het wiel staan enkele figuren afgebeeld. Deze zijn niet zonder reden buiten het wiel afgebeeld want zij behoren niet meer tot samsara, het dagelijks leven waarin lijden voorkomt. | ||
| Regel 146: | Regel 146: | ||
===Boeddha=== | ===Boeddha=== | ||
[[bestand:Boeddha. | [[bestand:Boeddha.jpeg|thumb|Boeddha, rechtboven]] | ||
Rechtsboven staat een Boeddhafiguur met een uitgestrekte arm. Deze is duidelijk buiten het wiel afgebeeld. Waar het wiel samsara vertegenwoordigd laat de Boeddhafiguur zien dat verlichting mogelijk is maar alleen buiten samsara. Zoek je de verlichting binnen samsara dan verval je weer als een zoekende in de woestijn (yidag's) of denk je de verlichting gevonden te hebben (goden) terwijl dit niet het geval is. | Rechtsboven staat een Boeddhafiguur met een uitgestrekte arm. Deze is duidelijk buiten het wiel afgebeeld. Waar het wiel samsara vertegenwoordigd laat de Boeddhafiguur zien dat verlichting mogelijk is maar alleen buiten samsara. Zoek je de verlichting binnen samsara dan verval je weer als een zoekende in de woestijn (yidag's) of denk je de verlichting gevonden te hebben (goden) terwijl dit niet het geval is. | ||
Avalokitesvara | Avalokitesvara | ||
| Regel 152: | Regel 152: | ||
Hoewel niet in deze thanka kan de Bodhisattava Avalokitesvara in de linkerbovenhoek afgebeeld staan. Avalokitesvara is in Tibet beter bekend als Chenrezig en in China als Quan ying. Het (dit figuur is seksloos) is de manifestatie van het universele mededogen van alle Boeddha's. Het verschijnt met elf gezichten en duizend armen, symbolisch voor de alles ziende blik en allen-omarmende grote mededogen. | Hoewel niet in deze thanka kan de Bodhisattava Avalokitesvara in de linkerbovenhoek afgebeeld staan. Avalokitesvara is in Tibet beter bekend als Chenrezig en in China als Quan ying. Het (dit figuur is seksloos) is de manifestatie van het universele mededogen van alle Boeddha's. Het verschijnt met elf gezichten en duizend armen, symbolisch voor de alles ziende blik en allen-omarmende grote mededogen. | ||
Goden binnen het Boeddhisme | |||
[[categorie: boeddhisme]] | [[categorie: boeddhisme]] | ||