Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk | Mail.png | WA-logo.png | Abonneer op onze Nieuwsbrief

Boeddhaschap: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
5.115 bytes toegevoegd ,  23 dec 2024 04:08
 
(13 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 28: Regel 28:
* Een samyaksambuddha herontdekte de waarheden en het pad naar ontwaken en leert deze na zijn ontwaken aan anderen.  
* Een samyaksambuddha herontdekte de waarheden en het pad naar ontwaken en leert deze na zijn ontwaken aan anderen.  
* Een pratyekaboeddha bereikt ook het nirvana door zijn eigen inspanningen, maar is niet in staat de dharma aan anderen te onderwijzen.
* Een pratyekaboeddha bereikt ook het nirvana door zijn eigen inspanningen, maar is niet in staat de dharma aan anderen te onderwijzen.
* Een [[arhat]] moet de leer van een Boeddha volgen om Nirvana te bereiken, maar kan ook de dharma prediken na het bereiken van Nirvana. In één geval wordt de term boeddha ook gebruikt in Theravada om te
* Een [[arhat]] moet de leer van een Boeddha volgen om Nirvana te bereiken, maar kan ook de dharma prediken na het bereiken van Nirvana.


Boeddhisten beschouwen Gautama de Boeddha niet als de enige Boeddha. De [[Pali-canon]] verwijst naar vele voorgaande Boeddha's, terwijl de Mahayana-traditie bovendien veel Boeddha's van hemelse oorsprong heeft.  
Boeddhisten beschouwen Gautama de Boeddha niet als de enige Boeddha. De [[Pali-canon]] verwijst naar vele voorgaande Boeddha's, terwijl de Mahayana-traditie bovendien veel Boeddha's van hemelse oorsprong heeft.  


Alle boeddhistische tradities stellen dat een Boeddha volledig ontwaakt is en zijn geest volledig gezuiverd heeft van de [[3 vergiften]]; begeerte , afkeer en onwetendheid. Een Boeddha is niet langer gebonden door [[Samsara]] en heeft een einde gemaakt aan het lijden dat niet-ontwaakte mensen in het leven ervaren.
Alle boeddhistische tradities stellen dat een Boeddha volledig ontwaakt is en zijn geest volledig gezuiverd heeft van de [[3 vergiften]]; begeerte, afkeer en onwetendheid. Een Boeddha is niet langer gebonden door [[Samsara]] en heeft een einde gemaakt aan het lijden dat niet-ontwaakte mensen in het leven ervaren.


De meeste boeddhistische scholen zijn ook van mening dat de Boeddha alwetend was. De vroege teksten bevatten echter expliciete weerleggingen van het maken van deze bewering van de Boeddha.
De meeste boeddhistische scholen zijn ook van mening dat de Boeddha alwetend was. De vroege teksten bevatten echter expliciete weerleggingen van het maken van deze bewering van de Boeddha.
===Reïncarnatie van Vishnoe===
Binnen het Hindoeïsme is Vishnoe het onderhoudende en beschermende aspect van God en doordringt alles in dit universum. Hij wordt verbeeld als rijdend op een adelaar (Garuda), met zijn vrouw Lakshmi, de godin van liefde, schoonheid, geluk en welvaart. Vishnu wordt afgebeeld met vier armen, waarin hij een trompetschelp, een lotusbloem, een discus en een knuppel vasthoudt.
Volgens de Hindoeïstische mythologie komt Vishnu 10 keer op aarde in 10 verschillende gedaantes, waaronder Gautama de Boeddha, om de wereld te redden. Negen incarnaties hebben al plaatsgevonden, de tiende moet nog komen:
# Matsya, de vis die de eerste mens redde
# Koerma, de schildpad die hielp bij het mislukken van het maken van een onsterfelijkheidsdrank
# Varaha, het everzwijn die de aarde uit het water redde
# Narasimha, de man-leeuw die Tiran doodde
# Vamana, de dwerg die een demon versloeg
# Parasurama, de reus en krijger die de machtswellustige Kshatria's versloeg
# Rama, de ideale man en koning die Ravanna en diens leger versloeg
# Krishna, de blauwe god oftewel de fluitspelende herdersjongen Krishna die Arjoena's wagenmenner en leidsman van de Pandava's was in oorlog tegen de Kaurava's
# Boeddha, Boeddha die zelf de weg naar verlossing vond
# Kalki, de ruiter op het witte paard, die nog moet komen om een betere en mooiere wereld te stichten


==Tien kenmerken van een Boeddha==
==Tien kenmerken van een Boeddha==
Regel 358: Regel 375:


Volgens een latere tekst in de Theravada-boeddhistische (tussen de 1e en 2e eeuw v.Chr.) genaamd de Buddhavamsa, werden echter nog eenentwintig Boeddha's toegevoegd aan de lijst van zeven namen in de vroege teksten. De Theravada-traditie beweert dat er tot vijf Boeddha's in een kalpa (wereldtijdperk) kunnen zijn en dat de huidige kalpa vier Boeddha's heeft gehad, waarbij de huidige Boeddha, Gautama, de vierde is en de toekomstige Boeddha Metteyya de vijfde en laatste Boeddha van de kalpa zou zijn.
Volgens een latere tekst in de Theravada-boeddhistische (tussen de 1e en 2e eeuw v.Chr.) genaamd de Buddhavamsa, werden echter nog eenentwintig Boeddha's toegevoegd aan de lijst van zeven namen in de vroege teksten. De Theravada-traditie beweert dat er tot vijf Boeddha's in een kalpa (wereldtijdperk) kunnen zijn en dat de huidige kalpa vier Boeddha's heeft gehad, waarbij de huidige Boeddha, Gautama, de vierde is en de toekomstige Boeddha Metteyya de vijfde en laatste Boeddha van de kalpa zou zijn.
{{pijl}} [[Maitreya Boeddha]]


==De 5 Dhyani Boeddha's==
==De 5 Dhyani Boeddha's==
 
[[Bestand:5buddha0.jpg|thumb|300px|De 5 Dhyana Boeddha's: de blauwe Akshobhya, de gele Ratnasambhava, de rode Amitabha en de groene Amoghasiddhi rond de centrale witte Vairocana.]]
[[Tibetaans boeddhisme|Tibetaanse Boeddhisten]] geloven dat de [[Adi-Boeddha]], het oudste en hoogste wezen, de [[De 5 Dhyani Boeddhas]] heeft gecreëerd via zijn meditatieve krachten. De vijf Dhyani Boeddha‘s zijn geen historische figuren zoals [[Gautama de Boeddha]] maar hemelse Boeddha’s die we tijdens [[meditatie]] kunnen visualiseren. Het woord [[Jhana|Dhyani]] is afgeleid van het Sanskriet dhyana, wat betekent “meditatie.” De Dhyani Boeddha worden ook wel Jinas genoemd (“Overwinnaars”). De 5 Dhyana Boeddha's hebben allemaal een richting en worden als zodanig ook afgebeeld in schilderingen en mandela's:
[[Tibetaans boeddhisme|Tibetaanse Boeddhisten]] geloven dat de [[Adi-Boeddha]], het oudste en hoogste wezen, de [[De 5 Dhyani Boeddhas]] heeft gecreëerd via zijn meditatieve krachten. De vijf Dhyani Boeddha‘s zijn geen historische figuren zoals [[Gautama de Boeddha]] maar hemelse Boeddha’s die we tijdens [[meditatie]] kunnen visualiseren. Het woord [[Jhana|Dhyani]] is afgeleid van het Sanskriet dhyana, wat betekent “meditatie.” De Dhyani Boeddha worden ook wel Jinas genoemd (“Overwinnaars”). De 5 Dhyana Boeddha's hebben allemaal een richting en worden als zodanig ook afgebeeld in schilderingen en mandela's:


* [[Akshobhya Boeddha]]; de blauwe Boeddha van het oosten
* [[Akshobhya Boeddha]]; de blauwe Boeddha van het oosten
* [[Ratnasambhava Boeddha]]; de gele Boeddha van het zuiden
* [[Ratnasambhava Boeddha]]; de gele Boeddha van het zuiden
* [[Amitabha]] Boeddha]]; de Rode Boeddha van het westen
* [[Amitabha Boeddha]]; de Rode Boeddha van het westen
* [[Amoghasiddhi Boeddha]]; de Groene Boeddha van het noorden
* [[Amoghasiddhi Boeddha]]; de Groene Boeddha van het noorden
* [[Vairocana Boeddha]]; de witte Boeddha van het midden (de voornaamste van de 5)
* [[Vairocana Boeddha]]; de witte Boeddha van het midden (de voornaamste van de 5)
Regel 374: Regel 393:


Pu-Tai is een Chinese volksgod wiens naam "stoffen zak" betekent. Pu-Tei is gebaseerd op een excentrieke Chinese Ch'an [[monnik]] uit de 9e eeuw, hij was een inwoner van Fenghua in China genaamd Qieci. Hij werd altijd gezien als een man met een liefdevol en opgewekt karakter. Zijn naam kwam steeds vaker terug in volksverhalen en zo werd door de eeuwen heen een hele cultus om zijn persoon gemaakt. Zijn naam veranderde van Qieci naar Pu-Tei en in afbeeldingen werd zijn opgewekte karakter uitgebeeld als een lachende kale man.
Pu-Tai is een Chinese volksgod wiens naam "stoffen zak" betekent. Pu-Tei is gebaseerd op een excentrieke Chinese Ch'an [[monnik]] uit de 9e eeuw, hij was een inwoner van Fenghua in China genaamd Qieci. Hij werd altijd gezien als een man met een liefdevol en opgewekt karakter. Zijn naam kwam steeds vaker terug in volksverhalen en zo werd door de eeuwen heen een hele cultus om zijn persoon gemaakt. Zijn naam veranderde van Qieci naar Pu-Tei en in afbeeldingen werd zijn opgewekte karakter uitgebeeld als een lachende kale man.
{{pijl}} [[Dikke Boeddha]]


==Sakyamuni 3-eenheid==
==Sakyamuni 3-eenheid==
Regel 395: Regel 416:
==De 3 grote bodhisattva's==
==De 3 grote bodhisattva's==


De 3 grote Bodhisattva's worden elk soms weer benoemd als Boeddha, afhankelijk van de boeddhistische stroming of traditie. De 3 grote Bodhisattva's zijn:
De 3 grote [[Bodhisattva|Bodhisattva's]] worden elk soms weer benoemd als Boeddha, afhankelijk van de boeddhistische stroming of traditie. De 3 grote Bodhisattva's zijn:


* [[Bodhisattva Manjusri]]
* [[Bodhisattva Manjusri]]
* [[Bodhisattva  Avalokitesvara]]
* [[Bodhisattva  Avalokitesvara]]
* [[Bodhisattva Vajrapani]]
* [[Bodhisattva Vajrapani]]
{{pijl}} [[Bodhisattva]]


==Boeddha's in het Mahayana boeddhisme==
==Boeddha's in het Mahayana boeddhisme==


Mahayana boeddhisten vereren talloze boeddha's die niet voorkomen in het vroege boeddhisme of in het Theravada-boeddhisme. Ze worden over het algemeen gezien als levend in andere rijken, bekend als boeddhavelden of [[Zuivere land boeddhisme|zuivere landen]] in het Oost-Aziatische landen. Ze worden soms "hemelse boeddha's" genoemd, omdat ze niet van deze aarde zijn.
[[Mahayana boeddhisme|Mahayana boeddhisten]] vereren talloze boeddha's die niet voorkomen in het vroege boeddhisme of in het Theravada-boeddhisme. Ze worden over het algemeen gezien als levend in andere rijken, bekend als boeddhavelden of [[Zuivere land boeddhisme|zuivere landen]] in het Oost-Aziatische landen. Ze worden soms "hemelse boeddha's" genoemd, omdat ze niet van deze aarde zijn.


Enkele van de belangrijkste Mahayana Boeddha's zijn:
Enkele van de belangrijkste Mahayana Boeddha's zijn:
Regel 417: Regel 440:
* [[Lokesvararaja]], een boeddha uit het verleden die wordt genoemd in de Grotere Sutra van Onmetelijk Leven
* [[Lokesvararaja]], een boeddha uit het verleden die wordt genoemd in de Grotere Sutra van Onmetelijk Leven
* De 35 bekentenisboeddha's
* De 35 bekentenisboeddha's
{{pijl}} [[Mahayana boeddhisme]]
==21 Tara's==
[[Bestand:Green Tara, Kumbum, Gyantse, Tibet, 1993.jpg|thumb|250px|Groene tara]]
Een [[Tara]] (redster) is een belangrijk [[Boeddhistische mythologie|mythisch figuur]] in het [[Mahayana boeddhisme]] en het [[Tibetaans boeddhisme]]. In het Mahayana boeddhisme is zij een vrouwelijke [[Bodhisattva]], in het Tibetaans boeddhisme is zij een vrouwelijke [[Boeddha]]. Ze staat bekend als de "moeder van de bevrijding" en vertegenwoordigt de deugden van succes in werk en prestaties. Er zijn 21 verschillende Tara's waarin de Witte tara en de Groeme tara de bekendste zijn:
* Witte Tara; met twee armen zittend op een witte lotus en met ogen op haar hand en voeten, evenals een derde oog op haar voorhoofd. Ze staat bekend om mededogen, een lang leven, genezing en sereniteit.
* Witte Tara Uṣṇīṣavijaya; met drie gezichten en twaalf armen, geassocieerd met een lang leven
* Rode Tara Pravīratārā; een roodgekleurde vorm met acht armen die bel en vajra, pijl en boog, wiel, schelp, zwaard en strop vasthouden.
* Rode Tara Kurukullā; het woeste aspect geassocieerd met het magnetiseren van alle goede dingen
* Zwarte Tara (Ugra Tārā);  geassocieerd met macht
* Verschillende vormen van geel- of goudkleurige Tara's, soms geassocieerd met rijkdom en welvaart, waaronder "Gele Cintamani Tārā" met een wensvervullend juweel, achtarmige "Vajra Tārā" en gouden "Rajasri Tārā" met een blauwe lotus.
* Gouden Tara Prasanna; toornige vorm, met een ketting van bebloede hoofden en zestien armen die een reeks wapens en tantrische attributen vasthouden.
* Blauwe Tara Ekajati; toornig met veel hoofden en armen, geassocieerd met transmutatie van woede.
* Cintāmaṇi Tara, een vorm van Tara die op grote schaal wordt beoefend op het niveau van de hoogste yoga-tantra in de Gelug - school van het Tibetaans boeddhisme , afgeschilderd als groen en vaak verward met groene Tārā
* Sarasvati (Yangchenma); bekend om de kunsten, kennis en wijsheid
* Bhṛkuṭītārā; "Tārā met een frons", bekend om zijn bescherming tegen geesten
* Yeshe Tsogyal; de gemalin van Padmasambhava die het boeddhisme naar Tibet bracht, stond bekend als een emanatie van Tārā
* Rigjay Lhamo; "godin die bewustzijn voortbrengt", gezeten in koninklijke houding omringd door regenbooglicht.
* Sitatapatra Tara; beschermer tegen bovennatuurlijk gevaar
Het bekendst staat zij om de Groene en Witte varianten:
===Witte Tara===
In haar manifestatie als witte Tara bereikt ze haar grootste vrede en zachtmoedigheid. Het is de godin van de geneeskunst, zij die een lang leven schenkt. Ze is geduldig, brengt kalmte en rust, bevrijdt ons van onze zorgen en gepieker. Ze is vol liefde en compassie, vertroostend en koesterend. Witte Tara voelt slechts liefde, vreugde en geluk en straalt dit naar alle kanten uit. Het witte licht dat haar omstraalt en doorstraalt brengt [[verlichting]] en bevrijding.
===Groene Tara===
Het groene licht dat Tara in deze manifestatie uitstraalt symboliseert het accepteren van problemen en de mogelijkheid om tot oplossingen te komen. Groen staat ook voor de praktische kant van het bestaan, het aardse leven, het nut van bepaalde acties. Groene Tara helpt om snel tot inzicht te komen, nuchter waar te nemen en geeft meteen de energie om tot daden over te gaan en het doel te bereiken. Intuïtief doet men het juiste. Groene Tara geeft moed en is op een liefdevolle manier strijdlustig. Groene Tara is intens in haar energie.
{{pijl}} [[Tara]]


[[Categorie: Goden binnen het Boeddhisme]]
[[Categorie: Goden binnen het Boeddhisme]]

Navigatiemenu