5.762
bewerkingen
|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Mentale factoren: verschil tussen versies
→De onheilzame mentale factoren
| Regel 37: | Regel 37: | ||
Zonder deze zeven kan geen enkel bewustzijnsmoment ontstaan. | Zonder deze zeven kan geen enkel bewustzijnsmoment ontstaan. | ||
==De onheilzame mentale factoren== | ==De onheilzame mentale factoren== | ||
| Regel 74: | Regel 76: | ||
Let op: zelfs een “kleine” ergernis bevat dosa, moha en vaak ook nog een paar andere akusala-factoren. | Let op: zelfs een “kleine” ergernis bevat dosa, moha en vaak ook nog een paar andere akusala-factoren. | ||
==De 25 heilzame mentale factoren== | |||
{| class="wikitable" | |||
!Pāli-term || Nederlandse vertaling || Altijd of soms aanwezig | |||
|- | |||
| Saddhā || vertrouwen || altijd | |||
|-Sati || [[mindfulness]] ||altijd | |||
|- | |||
| Hiri || [[morele schaamte]] || altijd | |||
|- | |||
| Ottappa || morele vrees || altijd | |||
|- | |||
| Alobha || niet-hebzucht, vrijgevigheid || altijd | |||
|- | |||
| Adosa || niet-haat, vriendelijkheid || altijd | |||
|- | |||
| Tatramajjhattatā || [[gelijkmoedigheid]] || altijd | |||
|- | |||
| Passaddhi || kalmte || altijd | |||
|- | |||
| Lahutā || lichtheid || altijd | |||
|- | |||
| Mudutā || buigzaamheid || altijd | |||
|- | |||
| Kammaññatā || werkbaarheid || altijd | |||
|- | |||
| Pāguññatā || vaardigheid ||altijd | |||
|- | |||
| Ujukatā (kāya & citta) || rechtheid || altijd | |||
|- | |||
| Sammā-vācā || juiste spraak || soms | |||
|- | |||
|Sammā-kammanta | juist handelen || soms | |||
|- | |||
| Sammā-ājīva || juist levensonderhoud || soms | |||
|- | |||
| Karuṇā || compassie || soms | |||
|- | |||
| Muditā || medevreugde || soms | |||
|- | |||
| Paññindriya || wijsheid, inzicht || soms | |||
|} | |||
==Voorbeeld== | |||
Stel, je ziet een mooie taart in een vitrine: Oog + taartvorm + oogbewustzijn → er ontstaat een citta | |||
Tegelijk komen 7+ universele factoren op | |||
Dan komen er extra cetasika’s bij: Lobha (begeerte) | |||
Saññā (herkent: “o, chocoladetaart!”) | |||
Vedanā (aangenaam gevoel) | |||
Cetanā (wil om te kopen/eten) | |||
Misschien ook māna (“ik verdien dit”) | |||
Dit hele pakket ontstaat en verdwijnt in een fractie van een seconde. Als je daarna mindful wordt, kan in het volgende bewustzijnsmoment sati (mindfulness) opkomen en lobha verdwijnen. | |||