Ghana: verschil tussen versies

214 bytes toegevoegd ,  26 nov 2025 11:07
geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
 
Regel 7: Regel 7:
===interne āyatana (de 6 zintuigpoorten)===
===interne āyatana (de 6 zintuigpoorten)===


* Oog (cakkhu): het vermogen om te zien.
===interne āyatana (de 6 zintuigpoorten)===
* Oor (sota): het vermogen om te horen.
* Neus (ghāna): het vermogen om te ruiken.
* Tong (jivhā): het vermogen om te proeven.
* Tastzin (kāya): het vermogen om te voelen.
* Geest (mano): het vermogen om mentale objecten zoals gedachten, herinneringen of concepten waar te nemen.


* Oog ([[cakkhu]]): het vermogen om te zien.
* Oor ([[sota]]): het vermogen om te horen.
* Neus ([[ghana|ghāna]]): het vermogen om te ruiken.
* Tong ([[jivha|jivhā]]): het vermogen om te proeven.
* Tastzin ([[kaya|kāya]]): het vermogen om te voelen.
* Geest ([[mano]]): het vermogen om mentale objecten zoals gedachten, herinneringen of concepten waar te nemen.


Door contact te krijgen met de 6 zintuigelijke objecten (externe ãyatas) ontstaat er interactie in de [[khanda|5 khanda's]] wat alle processen laat zien tussen waarnemen en handelen.
Door contact te krijgen met de 6 zintuigelijke objecten (externe ãyatas) ontstaat er interactie in de [[khanda|5 khanda's]] wat alle processen laat zien tussen waarnemen en handelen.
Regel 19: Regel 20:
===externe āyatana (de 6 zintuiglijke objecten)===
===externe āyatana (de 6 zintuiglijke objecten)===


* Zichtbare vormen (rūpa): visuele objecten zoals kleuren en vormen.
* Zichtbare vormen ([[rupa|rūpa]]): visuele objecten zoals kleuren en vormen.
* Geluiden (sadda): auditieve prikkels.
* Geluiden ([[sadda]]): auditieve prikkels.
* Geuren (gandha): reukprikkels.
* Geuren ([[gandha]]): reukprikkels.
* Smaken (rasa): smaakprikkels.
* Smaken ([[rasa]]): smaakprikkels.
* Tastbare objecten (phoṭṭhabba): fysieke sensaties zoals textuur, temperatuur, enz.
* Tastbare objecten ([[photthabba|phoṭṭhabba]]): fysieke sensaties zoals textuur, temperatuur, enz.
* Mentale objecten ([[dhamma]]): gedachten, emoties, concepten of andere mentale fenomenen.
* Mentale objecten (dhamma): gedachten, emoties, concepten of andere mentale fenomenen.
* Mentale objecten (dhamma): gedachten, emoties, concepten of andere mentale fenomenen.