Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk | Mail.png | WA-logo.png | Abonneer op onze Nieuwsbrief

Bewustzijn: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
19 bytes toegevoegd ,  24 dec 2025 05:49
Regel 90: Regel 90:
De aard van de natuur is een andere manier van uitleg geven wat bewustzijn is. Hierin herkent men meerdere klassen van bewustzijn:
De aard van de natuur is een andere manier van uitleg geven wat bewustzijn is. Hierin herkent men meerdere klassen van bewustzijn:


* perceptueel bewustzijn (viññãnam) - bestaat uit het bewust worden van wat zintuiglijk (oog, oor, neus, tong, tastzin, gevoel) waargenomen wordt. Het moment van bewustwording is dus perceptueel bewustzijn.  
* [[perceptueel bewustzijn]] (viññãnam) - bestaat uit het bewust worden van wat zintuiglijk (oog, oor, neus, tong, tastzin, gevoel) waargenomen wordt. Het moment van bewustwording is dus perceptueel bewustzijn.  
* onheilzaam bewustzijn (akusalacitta) - komt voort uit de 3 bronnen van lijden n.l. begeerte, aversie en onwetendheid. Er is dus altijd conditioneel contact (onbewust, geladen contact en bewust, geladen contact) wat een negatief karma oproept.
* [[onheilzaam bewustzijn]] (akusalacitta) - komt voort uit de 3 bronnen van lijden n.l. begeerte, aversie en onwetendheid. Er is dus altijd conditioneel contact (onbewust, geladen contact en bewust, geladen contact) wat een negatief karma oproept.
* heilzaam bewustzijn (kusalacitta) - Heilzaam bewustzijn is het tegenovergestelde van onheilzaam bewustzijn en komt voort uit de 3 heilzame bronnen van neutraliteit: niet-begeerte (onbaatzuchtigheid), niet-aversie (mildheid) en niet-onwetendheid (wijsheid, inzicht). Hier is er nooit geladen (conditioneel) contact.  
* [[heilzaam bewustzijn]] (kusalacitta) - Heilzaam bewustzijn is het tegenovergestelde van onheilzaam bewustzijn en komt voort uit de 3 heilzame bronnen van neutraliteit: niet-begeerte (onbaatzuchtigheid), niet-aversie (mildheid) en niet-onwetendheid (wijsheid, inzicht). Hier is er nooit geladen (conditioneel) contact.  
* resultante bewustzijn (vipãka) - Resultant bewustzijn is het resultaat van het onheilzame en het heilzame bewustzijn. Gautama de Boeddha vatte zijn leer ooit samen als: ''Vermijd negatieve kalapa's (gewaarwordingen), deze opgeven als ze opkomen behoudt heilzame kalapa's, deze je eigen maken.''
* [[resultant bewustzijn]] (vipãka) - Resultant bewustzijn is het resultaat van het onheilzame en het heilzame bewustzijn. Gautama de Boeddha vatte zijn leer ooit samen als: ''Vermijd negatieve kalapa's (gewaarwordingen), deze opgeven als ze opkomen behoudt heilzame kalapa's, deze je eigen maken.''
* functioneel bewustzijn (kiriya, kriyã) - Het resultaat van onheilzaam bewustzijn is negatief karma → negatieve kalapa's, het resultaat van heilzaam bewustzijn is positief karma → positief karma. Het karma is dus een bewustzijn op zich: resultante bewustzijn.
* [[functioneel bewustzijn]] (kiriya, kriyã) - Het resultaat van onheilzaam bewustzijn is negatief karma → negatieve kalapa's, het resultaat van heilzaam bewustzijn is positief karma → positief karma. Het karma is dus een bewustzijn op zich: resultante bewustzijn.
Functioneel bewustzijn laat zich vergelijken met  een activiteit van het kennen (cintanamattam cittam). Het is noch karma noch het gevolg van karma omdat hier het besef ligt dat bewustzijn zelfloos is.
Functioneel bewustzijn laat zich vergelijken met  een activiteit van het kennen (cintanamattam cittam). Het is noch karma noch het gevolg van karma omdat hier het besef ligt dat bewustzijn zelfloos is.


Navigatiemenu