dharma-lotus.nl

Universeel mooie factoren: verschil tussen versies

Universeel mooie factoren (bekijk bron)

Versie van 28 nov 2025 11:47

2.809 bytes verwijderd ,  28 nov 2025 11:47
geen bewerkingssamenvatting
(Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Sjabloon:Boeddhistische dharma}} De '''universele mooie factoren (sobhana cetasika)''' zijn menselijke eigenschappen die we nodig hebben om de mentale vergiften (blokkades) op te kunnen lossen. Gautama de Boeddha benoemde de mentale vergiften als een keten die de mens bindt aan samsara (het dagelijkse, burgerlijke leven). Deze mensen zitten opgesloten in het wiel van geboorte-en-wedergeboorte en worden door deze ketens daaraan verbonden. De hele...')
 
Geen bewerkingssamenvatting
 
(4 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
{{Sjabloon:Boeddhistische dharma}}
{{#seo:
|title=De Universeel mooie factoren. Alle informatie over de boeddhisme dharma.
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
|description=Uitgebreide uitleg over de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder.
}}
{{boeddhisme}}
De '''universele mooie factoren (sobhana cetasika)''' zijn menselijke eigenschappen die we nodig hebben om de [[mentale vergiften]] (blokkades) op te kunnen lossen.
De '''universele mooie factoren (sobhana cetasika)''' zijn menselijke eigenschappen die we nodig hebben om de [[mentale vergiften]] (blokkades) op te kunnen lossen.


Regel 8: Regel 14:
Het welbekende loslaten is niet een actie op zich maar altijd een gevolg van inzichten. Er dient ingezien te worden dat haat geen heil en voordeel heeft maar altijd lijden in zich herbergt. Zodra de factor -niet-haat- (adosa) ingezien wordt kan haat losgelaten worden. Zo zijn er 19 van deze universele mooie factoren. 12 unieke factoren waarvan enkele specifiek worden beschreven voor de mentale factoren en voor het [[bewustzijn]].
Het welbekende loslaten is niet een actie op zich maar altijd een gevolg van inzichten. Er dient ingezien te worden dat haat geen heil en voordeel heeft maar altijd lijden in zich herbergt. Zodra de factor -niet-haat- (adosa) ingezien wordt kan haat losgelaten worden. Zo zijn er 19 van deze universele mooie factoren. 12 unieke factoren waarvan enkele specifiek worden beschreven voor de mentale factoren en voor het [[bewustzijn]].


 
{{Tabel: mooie factoren}}
<table border="1" width="850" cellspacing="1">
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">mooie factoren</td>
<td width="360" bgcolor="#F7F3D7" align="left">tegenpool</td>
<td width="360" bgcolor="#F7F3D7" align="left">
karakteristiek</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">vertrouwen</td>
<td align="left" width="360">twijfel</td>
<td align="left" width="360">geloof (in iets of iemand)</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">opmerkzaamheid</td>
<td align="left" width="360">afleiding en verwarring</td>
<td align="left" width="360">niet wankelen</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">morele schaamte</td>
<td align="left" width="360">onzuiverheid</td>
<td align="left" width="360">walging (voor onzuiverheid) </td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">morele onbevreesdheid</td>
<td align="left" width="360">bevreesdheid</td>
<td align="left" width="360">bevreesdheid (voor
onzuiverheid)</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">niet-verlangen</td>
<td align="left" width="360">verlangen</td>
<td align="left" width="360">afwezigheid (van verlangen)</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">niet-haat</td>
<td align="left" width="360">haat</td>
<td align="left" width="360">gebrek aan felheid en geen
tegenstand bieden</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">neutraliteit van geest</td>
<td align="left" width="360">partijdigheid</td>
<td align="left" width="360">evenwicht (van bewustzijn
en de mentale factoren)</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">sereniteit*</td>
<td align="left" width="360">rusteloosheid en wroeging</td>
<td align="left" width="360">het kalmeren van
verstoringen</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">lichtheid*</td>
<td width="360" align="left">dufheid en traagheid</td>
<td width="360" align="left">het verminderen van zwaarte</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">buigzaamheid*</td>
<td width="360" align="left">onjuiste zienswijzen en
hoogmoed</td>
<td width="360" align="left">het verminderen van
stijfheid en rigiditeit</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">plooibaarheid*</td>
<td width="360" align="left">overige hindernissen
(leidend tot starheid)</td>
<td width="360" align="left">tegengaan van starheid</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">vaardigheid*</td>
<td width="360" align="left">ziekte</td>
<td width="360" align="left">de gezondheid te verhogen</td>
</tr>
<tr>
<td width="150" bgcolor="#F7F3D7">oprechtheid*</td>
<td width="360" align="left">schijnheiligheid en bedrog</td>
<td width="360" align="left">rechtschapenheid</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3">* van de mentale factoren en van bewustzijn. Bron: (Bron: Abhidhamma-pitaka (II,
§ 5).</td>
</tr>
</table>
 


==Vertrouwen (saddhã)==
==Vertrouwen (saddhã)==
Regel 161: Regel 82:
Bij lichtheid (lahutã) hebben we gezien dat de tegenpool zwaarte (van gemoedstoestanden) is. Deze gemoedstoestanden kunnen zo zwaar liggen dat het de mens ziek maakt op fysiek-, emotioneel-, mentaal-, en/of energetisch niveau. Het lichaam wordt ongezond door de mentale factoren en de tegenpool hierin is vaardigheid.
Bij lichtheid (lahutã) hebben we gezien dat de tegenpool zwaarte (van gemoedstoestanden) is. Deze gemoedstoestanden kunnen zo zwaar liggen dat het de mens ziek maakt op fysiek-, emotioneel-, mentaal-, en/of energetisch niveau. Het lichaam wordt ongezond door de mentale factoren en de tegenpool hierin is vaardigheid.
De karakteristiek van vaardigheid is om de gezondheid te verhogen dermate dat het lichaam niet ziek wordt. Ze manifesteert zich in de afwezigheid van onvermogen.
De karakteristiek van vaardigheid is om de gezondheid te verhogen dermate dat het lichaam niet ziek wordt. Ze manifesteert zich in de afwezigheid van onvermogen.
Dit onvermogen om de inzichten te verkrijgen leidt tot de zwaarte die de ziekte veroorzaakt. Vaardigheid in mindfulness en meditatie, vaardigheid in de universele wetmatigheid, vaardigheid in de dharma voorkomt dit.  
Dit onvermogen om de inzichten te verkrijgen leidt tot de zwaarte die de ziekte veroorzaakt. Vaardigheid in mindfulness en meditatie, vaardigheid in de universele wetmatigheid, vaardigheid in de dharma voorkomt dit.


==Oprechtheid (van de mentale factoren en van bewustzijn, ujjukatã)==
==Oprechtheid (van de mentale factoren en van bewustzijn, ujjukatã)==
Regel 170: Regel 90:
Oprechtheid wordt vaak anders ervaren door buitenstaanders en heeft enige daadkracht nodig.
Oprechtheid wordt vaak anders ervaren door buitenstaanders en heeft enige daadkracht nodig.




[[categorie: boeddhistische dharma]]
[[Categorie: Boeddhisme]]
Overgenomen van "https://dharma-lotus.nl/Speciaal:MobielVerschillen/48...5369"