|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Tatramajjhattata
Het Boeddhistisch woordenboek
In het boeddhisme worden veel termen uit het Pali of Sanskriet gebruikt. Sommige zijn onbekend en vertalen naar het Nederlands is vaak moeilijk, omdat bestaande woorden al een andere betekenis hebben. Op deze wiki vind je een woordenboek met de meest voorkomende boeddhistische termen (in Pali, Sanskriet of Nederlandse vertaling), inclusief uitleg. Vaak bevat een term ook een link naar een uitgebreider artikel.
Tatramajjhattatã
Tatramajjhattatã betekent 'neutraliteit van geest' en is één van de Universeel mooie factoren (Sobhana Cetasika), menselijke eigenschappen die we nodig hebben om de mentale vergiften (blokkades) op te kunnen lossen middels meditatie en mindfulness.
Tatramajjhattatã betekent letterlijk: "daar in het midden" en behelst een innerlijke houding van evenwichtigheid, niet-gehechtheid en onpartijdigheid. Neutraliteit van geest is de verheven vorm van gelijkmoedigheid (upekkhã) en moet niet verward worden met een neutraal gevoel, onverschilligheid of gebrek aan durf of kracht. In de boeddhistische filosofie wordt neutraliteit van geest vergeleken met een span krachtige volbloedpaarden die rustig en gelijkmatig over de weg voortgaan. Het span vormt een eenheid (versus chaos en wanorde) en rust (versus agressie en baldadigheid). Neutraliteit straalt kracht uit zonder deze kracht in te zetten. Neutraliteit beschermt balans en waarheid (dharma) zonder discriminatie, oordeel, keuze, voorkeur of doel. Het heeft als karakteristiek het in evenwicht brengen van bewustzijn en de mentale factoren. Het wordt samen met concentratie (opmerkzaamheid) en observatie een voorwaarde om met meditatie te kunnen beginnen en wordt als zodanig beschreven in het 8-voudige pad.
De volgende 12 universele mooie factoren worden paarsgewijs uitgelegd. Het bevat 6 mooie factoren die elk betrekking hebben op de mentale factor en het bewustzijn.
Universeel mooie factoren
Alle Universeel mooie factoren, met hun tegenpool en hun karakteristiek zijn:
| Mooie factoren | Tegenpool | karakter | ||
|---|---|---|---|---|
| vertrouwen (zintuiglijk) | twijfel | geloof (in iets of iemand) | ||
| opmerkzaamheid | afleiding en verwarring | niet wankelen | ||
| morele schaamte | onzuiverheid | walging (voor onzuiverheid) | ||
| morele onbevreesdheid | bevreesdheid | bevreesdheid (voor onzuiverheid) | ||
| niet-verlangen | verlangen | afwezigheid (van verlangen) | ||
| niet-haat | haat | gebrek aan felheid en geen tegenstand bieden | ||
| neutraliteit van geest | partijdigheid | evenwicht (van bewustzijn en de mentale factoren) | ||
| sereniteit * | rusteloosheid en wroeging | het kalmeren van verstoringen | ||
| lichtheid * | dufheid en traagheid | het verminderen van zwaarte | ||
| buigzaamheid * | onjuiste zienswijzen en hoogmoed | het verminderen van stijfheid en rigiditeit | ||
| plooibaarheid * | overige hindernissen (leidend tot starheid) | tegengaan van starheid | ||
| vaardigheid * | ziekte | de gezondheid te verhogen | ||
| oprechtheid * | schijnheiligheid en bedrog | rechtschapenheid | ||
| * van de mentale factoren en van bewustzijn (Bron: Abhidhamma-pitaka (II, § 5) | ||||
Volledig artikel
lees meer over dit onderwerp op: Universeel mooie factoren