|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
4 stadia van verlichting
Sjabloon:Boeddhistische dharma In het boeddhisme, en dan met name in het Theravāda-boeddhisme, beschrijft de dharma middels de 4 stadia van verlichting hoe iemand stap voor stap bevrijd wordt van lijden en van de cyclus van wedergeboortes (saṃsāra). Deze 4 stadia laten zien hoe diep en inzichtelijk iemand begrijpt:
Sotāpanna; De Stroombetreder
Dit is de eerste echte doorbraak in het meditatieproces. Je hebt de dharma zó goed doorzien dat je nooit meer in “lagere” wedergeboortes kunt vallen (hel, dier, hongerige geest, enz.). Dit moet je puur metaforisch zien als zijnde zeer zwaarwegende gemoedstoestanden. Je hebt de eerste 'lagere ketenen van bestaan' definitief doorgeknipt:
- de illusie van een vast “ik” (persoonlijkheidsgeloof)
- twijfel aan de dharma
- geloof dat rituelen of regels alleen zaligheid brengen
Een stroombetreder heeft nog maximaal 7 wedergeboortes (in mensen- of godenrijken) en dan ben je zeker volledig verlicht. Veel sotāpanna’s leven gewoon door als huisvader of huismoeder; je hoeft geen monnik te zijn.
Sakadāgāmi; De nog éénmalig terugkerende
Dit is de volgende stap. Van de 10 ketenen worden hier 'zintuiglijke begeerte' en 'boosheid' sterk verzwakt, maar ze zijn nog niet weg). Je hebt een dermate diep inzicht verkregen en [mentale vergiften]] losgelaten, dat je na dit leven nog één keer terugkomt in deze mensenwereld en daarna nooit meer. Vaak voel je veel minder heftige emoties en heb je weinig belangstelling meer voor zintuiglijke genoegens.
3. Anāgāmi; De Niet-meer-Terugkerende
De eerste 5 ketenen zijn nu volledig uitgeroeid:
- de illusie van een vast “ik” (persoonlijkheidsgeloof)
- twijfel aan de dharma
- geloof dat rituelen of regels alleen zaligheid brengen
- zintuiglijke begeerte
- kwaadwillendheid en haat
Seksueel verlangen en boosheid zijn volledig verdwenen; je bent innerlijk erg vredig. Je komt na dit leven niet meer terug in deze mensenwereld.
4. Arhat (of Arahant); De De Volledig Verlichte
Het einddoel in het Theravāda-boeddhisme. Alle tien boeien zijn definitief doorgeknipt. De laatste vijf waren:
- begeerte naar fijn-materiële hemelse werelden
- begeerte naar vormloze hemelse werelden
- hoogmoed
- rusteloosheid
- onwetendheid (de allerlaatste restjes)
Verlichting
Deze stadia laten zien dat verlichting geen “alles-of-niets” gebeurtenis is, maar een geleidelijk proces van loslaten en dieper inzicht. Zelfs de allereerste stap (sotāpanna) wordt al als een enorme, onomkeerbare overwinning beschouwd.