Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk | Mail.png | WA-logo.png | Abonneer op onze Nieuwsbrief

Jhana: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Jhana (bekijk bron)

Versie van 30 sep 2023 09:17

3.468 bytes toegevoegd ,  30 sep 2023 09:17
geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
Label: Ongedaan gemaakt
Geen bewerkingssamenvatting
Label: Handmatige ongedaanmaking
Regel 1: Regel 1:
{{#seo:
|title=Metta meditatie, liefdevolle vriendelijkheid
|titlemode=append
|keywords=metta, liefde, liefdevolle, vriendelijkheid, Jhamna, vipassana, mindfulness, Ohm, Ohm-mani-padme-hum, mantra, contemplatie, jhana, meditatie, mediteren, mediterende, meditaties, meditatief, boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Ivar Mol, Dharma-Lotus
|description=Uitgebreide informatie over de Boeddhistische Jhãna Meditatie
}}
{{boeddhistische meditatie}}
{{boeddhistische meditatie}}
'''Jhãna''' ([[Pali]]) betekent letterlijk [[meditatie]] en de term wordt gebruikt om de verschillende stadia van meditatie aan te duiden. In het proces van concentratie-meditatie naar inzicht-meditatie ([[vipassana]]) worden deze jhãna's ontwikkeld maar zijn geen doel op zich maar een noodzakelijke bijkomstigheid in het gehele proces.


'''Metta-meditatie''', ook bekend als liefdevolle vriendelijkheid-meditatie, is een contemplatieve praktijk die zijn wortels heeft in de oude [[boeddhisme|boeddhistische]] traditie. De voorwaarde [[Metta-ji|Metta]] is afgeleid van de [[Pali]] taal en kan worden vertaald als “liefdevolle vriendelijkheid” of “welwillendheid”. Deze vorm van [[meditatie]] is ontworpen om positieve emoties en attitudes, zoals [[liefde|mededogen]], welwillendheid en empathie, naar jezelf en anderen te cultiveren. Het is een praktijk die al eeuwenlang wordt gebruikt om psychologisch welzijn, interpersoonlijke harmonie en spirituele ontwikkeling te bevorderen.
Jhãna's zijn diepgaande gemoedstoestanden die in volgorde ervaren gaan worden. De eerste vier jhānas zijn de fijn-materiële jhãna's. De laatste vijf jhãna's zijn de immateriële jhãna's. Deze immateriële jhãna's worden in het boeddhisme als minder noodzakelijk voor de verdere mentale groei gezien. De vierde jhāna wordt gezien als de optimale jhãna voor de verdere mentale cultivatie. Het doorlopen van de jhãna's gaat gepaard met het loslaten van de mentale factoren, hoe meer mentale factoren worden losgelaten, hoe verder je voortrijdt in de jhãna's.  


==Onvoorwaardelijke liefde==
==1e jhãna: de jhãna van het vormgebied==
(Bewustzijn in de zintuiglijke sfeer, kãmãvacaracitta).


Het primaire doel van Metta-meditatie is het koesteren van een houding van onvoorwaardelijke liefde en welwillendheid jegens alle levende wezens, inclusief zichzelf. Dit wordt bereikt door in stilte zinnen of intenties te herhalen, zoals "Mag ik gelukkig zijn", "Mag ik gezond zijn", "Moge ik veilig zijn" en "Mag ik met gemak leven". Nadat ze deze intenties op zichzelf hebben gericht, breiden beoefenaars geleidelijk de cirkel van mededogen uit tot vrienden, familie, kennissen en zelfs vermeende vijanden of degenen die mogelijk schade hebben aangericht.
Tijdens het proces van de concentratiemeditatie zullen de concentratie, neutraliteit en observatie steeds beter toegepast worden. De gewaarwordingen binnen de ademhaling worden steeds duidelijker en het is mogelijk om hele kleine en subtiele gewaarwordingen waar te nemen.
In dit proces kan een nieuwe gewaarwording zich aandienen en dit wordt een "geconceptualiseerd beeld" genoemd. Dit beeld kan een beeltenis/visualisatie zijn maar ook abstract zoals kleuren of flarden mist. Ga niet de fout in te denken dat dit reëel is, het is een geconceptualiseerd beeld vanuit het mentale die een vertaling probeert te maken van het de fysieke ervaring van de subtiele ademhaling. Dit beeld gaat doorgaans gepaard met prettige gevoelens en vreugde. De jhãna's van het vormgebied wordt doorgaans bereikt middels [[mindfulness]].


Metta-meditatie is gebaseerd op de boeddhistische leer van onderlinge verbondenheid en onderlinge afhankelijkheid, die stelt dat alle wezens intrinsiek verbonden zijn en een gemeenschappelijk verlangen naar geluk en vrijheid van lijden delen. Door liefdevolle vriendelijkheid te cultiveren, proberen beoefenaars barrières op te heffen en een gevoel van gedeelde menselijkheid te cultiveren, waardoor een meer compassievolle en harmonieuze samenleving wordt bevorderd.
===de 5 jhãna factoren (jhãnaga's)===


Talrijke empirische studies hebben de positieve effecten van Metta-meditatie op de geestelijke gezondheid en het welzijn aangetoond. Onderzoek heeft aangetoond dat regelmatig oefenen kan leiden tot meer positief affect, minder negatief affect en een beter psychologisch functioneren. Bovendien is gebleken dat het bijzonder effectief is bij het verminderen van symptomen van angst, depressie en posttraumatische stressstoornis (PTSS). Bovendien wordt Metta-meditatie in verband gebracht met verbeterde empathie, emotionele intelligentie en sociale verbondenheid, wat kan bijdragen aan verbeterde interpersoonlijke relaties en algemene tevredenheid met het leven.
De jhãna's van het vormgebied zijn nog steeds gekoppeld aan ons waarnemingsvermogen en kent daarin 6 mentale factoren (jhãna factoren) waarvan 1 binnen het domein van de mindfulness ligt en 5 binnen het domein van de meditatie. Deze jhãna factoren moet je zien als verheffende treden van een trap, waarbij de 1e jhãna factor achter je gelaten wordt als je de 2e jhãna factor bereikt. De 1e én 2e jhãna factor heb je achter je gelaten als je de 3e bereikt, etc. De kennis en kunde van de 1e jhãna factor neem je echter wel mee naar de 2e. De 3e jhãna factor is dus eigenlijk een optelsom van de 1e, de 2e en de 3e jhãna factor.


==Geschiedenis van Metta-meditatie==
* voorbereidende jhãna factor: mindfulness (sati) - → [[mindfulness|een apart artikel over mindfulness lees je hier...]]
De oorsprong van deze praktijk is diep geworteld in de [[Pali-canon]], een verzameling heilige geschriften die dienen als de leerstellige basis voor [[Theravada boeddhisme]], de oudste en meest beoefende vorm van Boeddhisme.
* 1e jhãna factor: beginnende gerichte aandacht (vitakka) - Het vermogen om een object waar te nemen. Beginnende aandacht onderdrukt de hindernis van traagheid en sufheid.
* 2e jhãna factor: aanhoudende aandacht (vicāra) - Als de beginnende aandacht een object heeft waargenomen houdt de aanhoudende aandacht deze vast. Pas dan worden details zichtbaar en kan geanalyseerd en onderzocht worden.  De aanhoudende aandacht onderdrukt de hindernis van twijfel.
* 3e jhãna factor: verrukking (pīti) - Verrukking verloopt langs een geleidelijke schaal van geringe verrukking, kortstondige verrukking, overspoelende verrukking, verheffende verrukking en aanhoudende verrukking. Verrukking onderdrukt de hindernis van kwade wil.
* 4e jhãna factor: blijdschap (sukha) - Daar waar verrukking veel explosiever en extravert is, is blijdschap berustend en introvert. Blijdschap onderdrukt de hindernis van rusteloosheid en schuldgevoelens.
* 5e jhãna factor: éénpuntigheid van geest (ekaggatā) - De concentratie/neutraliteit/observatie is dermate scherp dat langdurig één en hetzelfde object geobserveerd kan worden. Alle afleidingen zijn afwezig en de geest richt zich volledig op het geconceptualiseerd beeld. Éénpuntigheid van geest onderdrukt de hindernis van zintuiglijk verlangen.


De Pali-canon bevat verschillende teksten die de principes en praktijken van Metta-meditatie uiteenzetten, waarvan de meest opvallende de "Karaniya Metta Sutta" is. Deze tekst, toegeschreven aan de Boeddha zelf, biedt een systematische gids voor het cultiveren van liefdevolle vriendelijkheid en benadrukt het belang ervan als een hoeksteen van de boeddhistische beoefening. De sutta leert dat het cultiveren van metta een voorwaarde is voor het bereiken van hogere staten van bewustzijn en uiteindelijk het bereiken van [[verlichting]] (nirvana).
Deze 5 jhãna factoren komen afzonderlijk en in volgorde op. De eerste factor (beginnende gerichte aandacht) ondersteunt de 2e (aanhoudende aandacht) enzovoort. Er komt een moment dat alle 5 de factoren even sterk aanwezig zijn. Daarna kan je jezelf leren om deze 5 factoren te beheersen en te sturen:


De beoefening van Metta-meditatie kreeg bekendheid in de Theravada-boeddhistische traditie, met name in Sri Lanka, Birma (Myanmar) en Thailand, waar het een integraal onderdeel werd van het dagelijkse kloosterleven. Zowel monniken als leken werden aangemoedigd om metta-meditatie te beoefenen om goodwill en mededogen jegens alle bewuste wezens te koesteren, en om innerlijke vrede en spirituele groei te cultiveren.
* de jhãna factoren bereiken wanneer men wil
* in deze jhãna's-toestand blijven zolang men wil
* uit de jhãna factoren komen wanneer men wil
* iedere jhãna factor afzonderlijk onderscheiden als men uit de jhãna's komt
* deze jhãna factoren vervolgens duidelijk kunnen onderzoeken


Door de eeuwen heen is Metta-meditatie geëvolueerd en gediversifieerd naarmate het zich verspreidde naar verschillende regio's en culturele contexten. De praktijk werd overgenomen en aangepast door de Mahayana-traditie, die het belang benadrukt van het cultiveren van Bodhisattva-kwaliteiten, waaronder liefdevolle vriendelijkheid en mededogen, om verlichting te bereiken ten behoeve van alle levende wezens. In deze traditie is Metta-meditatie vaak geïntegreerd met andere contemplatieve praktijken, zoals tonglen in het Tibetaans boeddhisme, dat zich richt op het inruilen van iemands geluk voor het lijden van anderen.
Elk van de 5 jhãna factoren haalt een specifieke hindernis weg; in volgorde is dat:


In de afgelopen decennia heeft metta-meditatie steeds meer erkenning en populariteit gekregen in westerse samenlevingen, deels dankzij het werk van vooraanstaande boeddhistische leraren en geleerden, zoals Sharon Salzberg en Bhante Henepola Gunaratana. Deze groeiende belangstelling ging gepaard met een golf van wetenschappelijk onderzoek waarin de psychologische en fysiologische effecten van liefdevolle-vriendelijkheidsmeditatie werden onderzocht, de voordelen ervan verder werden gevalideerd en de integratie ervan in seculiere mindfulness-programma's en therapeutische interventies werd bevorderd.
* 1e jhãna factor, beginnende aandacht,  onderdrukt de hindernis van traagheid en sufheid.
* 2e jhãna factor, aanhoudende aandacht, onderdrukt de hindernis van twijfel.
* 3e jhãna factor, verrukking onderdrukt, de hindernis van kwade wil.  
* 4e jhãna factor, blijdschap onderdrukt, de hindernis van rusteloosheid en schuldgevoelens.
* 5e jhãna factor, éénpuntigheid van geest, onderdrukt de hindernis van van zintuiglijk verlangen.


==Hoe Metta-meditatie te beoefenen==
===kenmerken voor het 1e jhãna (van het vormgebied)===


Metta-meditatie is een systematische en methodische praktijk die is ontworpen om een ​​houding van welwillendheid en mededogen voor zichzelf en anderen te cultiveren. Hoewel er talloze variaties zijn op Metta-meditatie, blijven de onderliggende principes en technieken consistent. Het volgende is een stapsgewijze handleiding voor het beoefenen van liefdevolle vriendelijkheid-meditatie in zijn traditionele vorm:
Door het loslaten van de specifieke hindernissen komt er een gevoel van gelukzaligheid op. De extern gestuurde ademhaling verdwijnt en de intern gestuurde ademhaling blijft over. De geest is "zo helder als water en zo duidelijk als een spiegel". Het hoofd en lichaam voelen aan als manifestaties in lege ruimte. Verder worden opgegeven:  


#Voorbereiding: Kies een rustige en comfortabele ruimte waar je ongestoord kunt zitten tijdens je meditatiesessie. U mag op een kussen, een stoel of een ander ondersteunend oppervlak zitten waarmee u rechtop en ontspannen kunt blijven zitten. Zorg ervoor dat uw ruggengraat recht is, uw schouders ontspannen zijn en uw handen comfortabel in uw schoot of op uw dijen rusten.
* verlangen naar geneugten
#Kom tot rust: Begin met een paar keer diep en rustig adem te halen, zodat je lichaam en geest kunnen ontspannen. Terwijl je uitademt, laat je alle spanning of benauwdheid los die je misschien vasthoudt. Laat je adem geleidelijk terugkeren naar zijn natuurlijke ritme en breng je aandacht naar het huidige moment.
* boosheid
#Genereer liefdevolle vriendelijkheid voor jezelf: Begin met je op jezelf te concentreren, want het is essentieel om zelfcompassie te cultiveren voordat je het naar anderen uitbreidt. Reciteer in stilte een reeks zinnen of intenties, zoals 'Mag ik gelukkig zijn', 'Mag ik gezond zijn', 'Moge ik veilig zijn' en 'Mag ik met gemak leven'. Herhaal deze zinnen meerdere keren, laat hun betekenis tot je doordringen en wens oprecht je eigen welzijn.
* sloomheid en traagheid
#Verleen liefdevolle vriendelijkheid aan dierbaren: Breid geleidelijk je cirkel van compassie uit door je een dierbare voor de geest te halen, zoals een vriend of familielid. Visualiseer hun gezicht of stel je hun aanwezigheid voor, en richt dezelfde zinnen van liefdevolle vriendelijkheid op hen: "Moge je gelukkig zijn", "Moge je gezond zijn", "Moge je veilig zijn" en "Moge je gemakkelijk leven". Sta jezelf toe oprecht hun welzijn en geluk te wensen.
* opgewonden piekeren (over fouten in het verleden)
#Breid je cirkel van compassie uit: Ga door met het verbreden van de reikwijdte van uw liefdevolle vriendelijkheid door deze te richten op andere individuen of groepen. U kunt ervoor kiezen om kennissen, neutrale personen of zelfs mensen met wie u problemen of conflicten heeft gehad, erbij te betrekken. Handhaaf dezelfde intentie van goede wil en welwillendheid en herhaal de zinnen van liefdevolle vriendelijkheid voor elk individu of elke groep.
* twijfel
#Ontwikkel liefdevolle vriendelijkheid voor alle wezens: Breid ten slotte uw liefdevolle vriendelijkheid uit tot alle levende wezens, zonder uitzondering. U kunt in stilte zinnen reciteren als "Moge alle wezens gelukkig zijn", "Moge alle wezens gezond zijn", "Moge alle wezens veilig zijn" en "Moge alle wezens met gemak leven". Sta je hart toe om de onderlinge verbondenheid en gedeelde menselijkheid van alle levende wezens te openen en te omarmen.
#Rond je praktijk af: Breng je aandacht voorzichtig terug naar je ademhaling en sta jezelf toe te rusten in de stilte en warmte die door de oefening wordt gegenereerd. Als je voelt dat je er klaar voor bent, open dan langzaam je ogen en ga opnieuw in contact met je omgeving, waarbij je de hele dag door de houding van liefdevolle vriendelijkheid met je meedraagt.


==Voordelen van Metta-meditatie==
Het 1e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:


Er is een groeiende hoeveelheid wetenschappelijk bewijs dat de effectiviteit van Metta-meditatie ondersteunt. Empirisch onderzoek dat de afgelopen decennia is uitgevoerd, heeft de psychologische, sociale en fysiologische voordelen van deze oude contemplatieve praktijk onderzocht. Verschillende onderzoeken hebben de positieve resultaten gedocumenteerd die verband houden met liefdevolle vriendelijkheid-meditatie, waaronder:
'' ...afstand genomen hebbend van zintuiglijke geneugten, afstand genomen hebbend van onheilzame geestestoestanden, het eerste meditatiestadium binnen, dat vergezeld gaat van nadenken en overwegen, uit afzondering geboren is en gekenmerkt wordt door vreugde en geluk, en verblijven daarin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 208, 10).


*Verbeterd psychisch welzijn: Onderzoek heeft aangetoond dat regelmatige beoefening van Metta-meditatie positieve emoties, tevredenheid met het leven en algeheel psychologisch welzijn kan verhogen (Fredrickson et al., 2008). Het cultiveren van liefdevolle vriendelijkheid is in verband gebracht met vermindering van negatieve emoties, zoals woede en afgunst, die bijdragen aan verbeterde emotionele veerkracht.
''Hij overgiet dit lichaam met uitzondering geboren vreugde en geluk, hij doordrenkt, vervult en doordringt het ermee; er is geen plekje in zijn hele lichaam dat niet doordrongen is met uit afzondering geboren vreugde en geluk'' (Mahã-Assapura-Sutta, MN 39, i 276, 15).


*Verminderde symptomen van angst en depressie: Studies hebben aangetoond dat Metta-meditatie symptomen van angst en depressie effectief kan verlichten (Hofmann, Grossman, & Hinton, 2011). Door zelfcompassie en welwillendheid jegens anderen te bevorderen, kunnen individuen de negatieve denkpatronen en zelfkritische neigingen tegengaan die vaak worden geassocieerd met deze psychische stoornissen.
===storend element===


*Verbeterde sociale verbindingen en interpersoonlijke relaties: Metta-meditatie wordt in verband gebracht met meer gevoelens van sociale verbondenheid en verbeterde relaties met anderen (Hutcherson, Seppala, & Gross, 2008). De praktijk voedt een gevoel van gedeelde menselijkheid en lost barrières op tussen jezelf en anderen, wat leidt tot meer empathie, begrip en emotionele intelligentie.
Als storende factor binnen het 1e jhana wordt het nadenken en overwegen genoemd (Latukikopama-Sutta, MN 66, i 455, 22). Dit nadenken en overwegen is een tussenstation binnen de meditatie welk op zijn beurt losgelaten dient te worden omdat het uiteindelijk een valkuil is vanwaar begeerte kan optreden. Een juiste beoefenaar gaat door om in het 2e jhana, dat vrij is van nadenken en overwegen, vreugde en geluk te ervaren.


*Verhoogde empathie en mededogen: De beoefening van Metta-meditatie is specifiek ontworpen om compassie voor jezelf en anderen te cultiveren. Dientengevolge hebben individuen die zich regelmatig met deze praktijk bezighouden, de neiging om meer empathie te vertonen en zullen ze eerder prosociaal gedrag vertonen, zoals vriendelijkheid en altruïsme (Condon, Desbordes, Miller, & DeSteno, 2013).
==2e jhãna: de jhãna's van het vormloze gebied==


*Verminderde stress en verbeterd fysiologisch welzijn: Van metta-meditatie is aangetoond dat het een ontspanningsreactie opwekt, gekenmerkt door een verlaagde hartslag, bloeddruk en cortisolspiegels (Kok et al., 2013). Deze ontspanningsreactie kan de schadelijke effecten van chronische stress op het lichaam tegengaan en de algehele gezondheid en het welzijn bevorderen.
([[Bewustzijn]] in de fijnstoffelijke sfeer, rüpãvacaracitta). De jhãna's van het vormloze gebied zijn, in tegenstelling tot de jhãna's van het vormgebied, los van zintuiglijke waarneming. Ze staat ook los van alle perceptie van fysieke vormen en dus vormloos. Om deze 2e jhãna te bereiken dien je de 1e en 2e jhãna factor (beginnende, gerichte en aanhoudende aandacht) losgelaten te hebben. De jhãna's van het vormloze gebied zijn onder te verdelen op basis van:


*Verbeterde emotieregulatie: Door een houding van liefdevolle vriendelijkheid te cultiveren, kunnen beoefenaars van Metta-meditatie een groter emotioneel bewustzijn en controle ontwikkelen (Kemeny et al., 2012). Dit verbeterde emotieregulatievermogen kan individuen helpen hun emotionele reacties op uitdagende situaties beter te beheersen, wat leidt tot meer veerkracht en psychologische flexibiliteit.
* oneindige ruimte
* oneindig bewustzijn
* het niets
* noch gewaarzijn noch geen gewaarzijn


Zoals gedeeld door beoefenaars van Metta-meditatie op verschillende fora, LotusBuddhas erkent dat de voordelen hiervan meditatie techniek zijn divers en strekken zich uit tot meerdere domeinen, waaronder psychologisch, sociaal en fysiologisch. Met zijn brede positieve resultaten vertegenwoordigt Metta-meditatie een waardevol hulpmiddel voor het bevorderen van persoonlijke groei, welzijn en een meer medelevende en onderling verbonden samenleving.
De jhãna's van het vormloze gebied wordt doorgaans bereikt middels concentratie-meditatie.


==Tips voor beginners die liefdevolle vriendelijkheid-meditatie beoefenen==
===kernmerken voor de jhãna's van het vormloze gebied===
Voor degenen die nieuw zijn in Metta-meditatie of liefdevolle vriendelijkheid-meditatie, kunnen de volgende tips helpen bij het vergemakkelijken van een succesvolle en lonende beoefening:


*Breng een vaste praktijk tot stand: Consistentie is de sleutel als het gaat om meditatie. Reserveer elke dag een specifieke tijd voor je Metta-meditatiebeoefening, ook al is het maar voor een paar minuten. Na verloop van tijd zal deze consistentie je ervaring helpen verdiepen en de voordelen van de beoefening vergroten.
De gelukzaligheid uit het vormgebied wordt intenser en is met niets anders te vergelijken. De behoefte aan voeding wordt minimaal en de hartslag wordt zeer laag en traag.
Het 2e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:


*Creëer een gunstige omgeving: Kies een rustige, comfortabele ruimte voor je meditatiebeoefening waar je ongestoord kunt zitten. Minimaliseer afleiding door elektronische apparaten uit te schakelen of indien nodig een hoofdtelefoon met ruisonderdrukking te gebruiken.
''...bereiken wij door het tot rust komen van nadenken en overwegen innerlijke vrede en eenpuntigheid van geest, gaan het tweede meditatiestadium binnen, dat vrij is van nadenken en overwegen, uit concentratie geboren is en gekenmerkt wordt door vreugde en geluk, en verblijven daarin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 208, 11).


*Wees geduldig met jezelf: Metta-meditatie is een proces dat geduld en doorzettingsvermogen vereist. Als je het een uitdaging vindt om aanvankelijk gevoelens van liefdevolle vriendelijkheid op te wekken, erken dan dat dit normaal is en dat je vermogen tot mededogen zal groeien door consequent te oefenen. Wees voorzichtig met jezelf en vertrouw op het proces.
''Hij overspoelt dit lichaam met uit concentratie geboren geboren vreugde en geluk, hij doordrenkt, vervult en doordringt het ermee; er is geen plekje in zijn hele lichaam dat niet doordrongen is met concentratie geboren vreugde en geluk'' (Mahã-Assapura-Sutta, MN 39, i 276, 16).


*Personaliseer je zinnen: Hoewel er traditionele uitdrukkingen worden gebruikt in Metta-meditatie, zoals "Mag ik gelukkig zijn" of "Moge je veilig zijn", voel je vrij om je eigen uitdrukkingen aan te passen of te creëren die bij jou resoneren. De sleutel is om een ​​oprecht gevoel van welwillendheid en mededogen voor jezelf en anderen op te roepen.
===storend element===


*Focus op de intentie: Concentreer u bij het reciteren van de zinnen van liefdevolle vriendelijkheid op de intentie achter de woorden in plaats van op de woorden zelf. Laat de betekenis en het gevoel van de zinnen je geest en hart doordringen en een oprecht gevoel van welwillendheid bevorderen.
Als storende factor binnen het 2e jhana wordt de vreugde en geluk genoemd (Latukikopama-Sutta, MN 66, i 455, 23). Deze vreugde en geluk is een tussenstation binnen de meditatie welk op zijn beurt losgelaten dient te worden omdat het uiteindelijk een valkuil is vanwaar begeerte kan optreden. Een juiste beoefenaar gaat door om in het 3e jhana gelijkmoedigheid en geluk te ervaren.  
==3e jhãna: de vipassana jhãna's==


*Begin bij jezelf: Het is essentieel om zelfcompassie te cultiveren voordat je anderen liefdevolle vriendelijkheid betoont. Begin je beoefening door Metta op jezelf te richten en breid geleidelijk de cirkel van mededogen uit om dierbaren, kennissen, neutrale personen en zelfs degenen met wie je een conflict of moeilijkheid hebt ervaren, te omvatten.
(Bewustzijn in de onstoffelijke sfeer, arüpãvacaracitta). Deze jhãna's doen zich voor tijdens de vipassana-meditatie en niet tijdens de concentratie-meditatie. Om deze jhãna's gewaar te worden is en nog betere concentratie/neutraliteit/observatie nodig en is de 3e jhãna factor (verrukking) losgelaten. Deze hoedanigheid vind alleen plaats in de vipassana-meditatie.
De 3 edele waarheden (alles is veranderlijk, alles is afhankelijk, Nirvana is rust) wordt in dit proces zeer helder en is constant aanwezig.
De vipassana jhãna's worden doorgaans bereikt middels de vipassana-meditatie.  


*Oefen met een geleide meditatie: Als je het een uitdaging vindt om zelfstandig Metta-meditatie te beoefenen, overweeg dan om een ​​begeleide meditatie-opname te gebruiken, die stapsgewijze instructies en ondersteuning kan bieden. Er zijn talloze bronnen online beschikbaar, evenals mobiele applicaties die zijn gewijd aan meditatie en mindfulness.
===kernmerken voor de vipassana jhãna's===


*Sluit je aan bij een meditatiegroep of zoek begeleiding bij een leraar: Het omgaan met een gemeenschap van gelijkgestemde individuen of het zoeken naar begeleiding van een ervaren meditatieleraar kan waardevolle ondersteuning en aanmoediging bieden, evenals helpen om je begrip en beoefening van Metta-meditatie te verdiepen.
Het gevoel van gelukzaligheid verdwijnt en wat overblijft is een gevoel van vrede. Na het verdwijnen van de specifieke hindernissen van de jhãna van het vormgebied verdwijnt nu ook de ijdelheid. Doordat ijdelheid verdwijnt wordt het lichaam zacht (als een baby) en krijgt het een natuurlijke lenigheid.
Het 3e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:


*Sta open voor de ervaring: Terwijl je Metta-meditatie beoefent, sta jezelf toe open en ontvankelijk te zijn voor de ervaring. Laat verwachtingen of vooropgezette ideeën over hoe de praktijk zich zou moeten ontvouwen los en benader het in plaats daarvan met nieuwsgierigheid en een open geest.
''Door het ophouden van vreugde verwijlen wij, wanneer wij maar willen, in gelijkmoedigheid en aandacht, in volle bewustzijn en ervaren wij lichamelijk geluk hetgeen de edelen beschrijven als "gelijkmoedigheid, aandacht, verwijlen in geluk". Zo gaan wij het derde meditatiestadium binnen en verblijven daarin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 208, 12).


*Integreer liefdevolle vriendelijkheid in het dagelijks leven: Om de voordelen van Metta-meditatie volledig te benutten, is het belangrijk om de houding van liefdevolle vriendelijkheid mee te nemen in je dagelijkse interacties en activiteiten. Ontwikkel een voortdurend bewustzijn van mededogen en goede wil, en zoek naar mogelijkheden om vriendelijkheid en steun voor jezelf en anderen te uiten.
''Hij overspoelt dit lichaam met geluk dat vrij is van vreugde, hij doordrenkt, vervult en doordringt het ermee; er is geen plekje in zijn hele lichaam dat niet doordrongen is met geluk dat vrij is van vreugde'' (Mahã-Assapura-Sutta, MN 39, i 276, 17).


*Samen met Samatha en vipassana, Metta-meditatie staat als een langdurig bewijs van de voordelen van Boeddhistische meditatie in het cultiveren van wijsheid, het koesteren van liefdevolle vriendelijkheid, innerlijke vrede en solidariteit in tijden van tegenspoed.
===storend element===


Als storende factor binnen het 3e jhana wordt de gelijkmoedigheid en geluk genoemd (Latukikopama-Sutta, MN 66, i 455, 23). Deze gelijkmoedigheid en geluk is een tussenstation binnen de meditatie welk op zijn beurt losgelaten dient te worden omdat het uiteindelijk een valkuil is vanwaar begeerte kan optreden. Een juiste beoefenaar gaat door naar het, van leed en geluk vrije, door zuivere gelijkmoedigheid en aandacht gekenmerkte 4e jhana.
==4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's==


(Bovenwerelds bewustzijn, lokuttaracitta). De bovennatuurlijke jhãna's worden bewust als "Nirvana is rust" als meditatie object wordt genomen. Wat overblijft is de concentratie/neutraliteit/observatie, waarbij de neutraliteit in al zijn aspecten (gelijkheid, nietsheid) heel duidelijk naar voren komt. De 4e jhãna factor 'blijdschap' wordt vervangen door 'gelijkmoedigheid' en tezamen met 'éénpuntigheid van geest' zijn dit de enige 2 jhãna factoren die overblijven. Zodoende is de focus geheel gericht op "dat wat is" ofwel de universele waarheden (essentie der dingen) en niet meer op "dat wat wordt gelooft" ofwel individuele waarheden.
Alles wordt logisch en het inzicht dat alles neutraal is wordt steeds meer versterkt. De zintuigen spelen hierin ook een rol en de gewaarwordingen kunnen als "bovenwerelds" beschreven worden.
===kernmerken voor de bovenwereldse jhãna's===
Er wordt alleen maar pure zuiverheid en perfectie waargenomen. Deze jhãna is dus niet Nirvana zelf.
Iemand die het 4e jhãna gebied heeft bereikt, heeft het 1e stadia van verlichting bereikt. Er zijn 4 stadia van verlichting:
* het pad van stroom-betreden
* het pad van nog-eenmaal-terugkeren
* het pad van niet-meer-terugkeren
* het pad van [[arhat|arhatschap]]
Dit stadia moeten niet gezien worden als iets wat bereikt kan worden. [[Verlichting]]/realisatie is niets anders dan de ultieme werkelijkheid inzien en dat geschiedt alleen door steeds minder onwetend te worden. Elk stadia van verlichting is dan ook niet iets wat bereikt is, maar iets wat losgelaten is.
Het 4e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:
''Na het ophouden van geluk en na het ophouden van lijden en omdat vroeger al blijdschap en neerslachtigheid verdwenen waren, gaan wij, wanneer wij maar willen, het van leed en geluk vrije, door zuivere gelijkmoedigheid en aandacht gekenmerkte vierde meditatiestadium binnen en verblijven daarin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 208, 13).
''Hij zit terneer, dit lichaam met een geheel zuivere, geheel gelouterde geest doordringend; er is geen plekje in zijn gehele lichaam dat niet met deze geheel zuivere, geheel gelouterde geest doordrongen is'' (Mahã-Assapura-Sutta, MN 39, i 278, 18).
Het 4e jhana heeft geen storende factor omdat deze volledig in het Nu plaatsheeft. (Latukikopama-Sutta, MN 66, i 455, 25).
==5e jhãna: de jhãna van de oneindigheid van ruimte==
Dit is de 1e immateriële jhāna en deze volgt op de voorgaande 4 fijn-materiële jhānas.
Nu het 1e stadia van verlichting is bereikt en iemand een stroom-betreder is zijn de 5 aggregaten/ontstaan der emoties niet meer gericht op vorm en veel minder gericht op conditioneel gedrag. Door het wegvallen van deze ontstaat er een oneindigheid van mogelijkheden die wel ingezien, maar niet overzien wordt. Tot nu toe zijn het alleen nog maar mogelijkheden en de verdere betekenis en mogelijkheden hiervan is nog onduidelijk. De ruimte wordt ervaren als rüpa en wordt nog, deels,  buiten onszelf (nãman) geplaatst.
Het 5e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:
''Na het geheel overstijgen van de voorstelling van vormen, na het ophouden van de voorstellingen van weerstand, na het uitschakelen van de aandacht voor de voorstelling van de veelheid der dingen stellen wij ons, wanneer wij maar willen, voor dat de ruimte oneindig is en betreden zo de sfeer van oneindigheid van de ruimte en verblijven daarin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 208, 14).
==6e jhãna: de jhãna van de oneindigheid van bewustzijn==
We zijn in staat de oneindigheid van ruimte in te zien en we doen dit met de 6 bewustzijntypen: oogbewustzijn, oorbewustzijn, tongbewustzijn, neusbewustzijn, tastzinbewustzijn en gevoelbewustzijn. We gaan nu ook overzien welke gevolgen dit heeft. We realiseren ons dat de oneindigheid van ruimte niet alleen rüpa is, maar ook nãman, en de 6 bewustzijntyepen neemt dat allemaal waar. Daarom is het niet meer 'oneindigheid van ruimte' maar 'oneindigheid van bewustzijn'.
Het 6e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:
''Na de sfeer van oneindigheid van de ruimte geheel overstegen te hebben stellen wij ons, wanneer wij maar willen, voor dat het bewustzijn oneindig is en betreden zo de sfeer van oneindigheid van het bewustzijn en verblijven erin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 209, 15).
==7e jhãna: de jhãna van nietsheid==
De term 'nietsheid' is afkomstig van Ãlãra Kãlãma, de eerste spiritueel leraar die Gautama Siddhartha (de latere Gautama de Boeddha) ontmoette nadat hij in 534 v. Chr. de thuisloosheid in trok op zoek naar verlichting. Voor Kãlãma was de 'sfeer van nietsheid' het hoogst bereikbare en Siddhartha heeft enkele maanden bij deze leraar gestudeerd en gemediteerd. Nadat hij dit stadium had bereikt bemerkte Siddhartha dat:
''Deze leer leidt niet tot afkeer (van het wereldse leven), niet tot passieloosheid, tot ophouden, tot innerlijke rust, tot kennis uit eigen ervaring, tot ontwaken, tot nirvana, maar alleen tot het bereiken van de sfeer van nietsheid'' (MN 26, i 165, 16).
Gautama de Boeddha zag niets in 'de sfeer van nietsheid' als afzonderlijk systeem omdat hij bemerkte dat slechts een meditatiestadia is en als zodanig is het opgenomen als de 7e jhãna. De pali-canon lezende kunnen we aannemen dat de 'sfeer van nietsheid' onderwezen door Gautama de Boeddha ook enigszins anders is dan die van Ãlãra Kãlãma. Nu de 6 bewustzijntypen  inzien dat bij het wegvallen van conditioneel gedrag alleen maar oneindigheid overblijft, komt de realisatie dat er alleen maar niets is. Zowel object als subject als de verbindende factor daartussen is niets.
Het 7e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:
''Na de sfeer van oneindigheid van het bewustzijn geheel overstegen te hebben stellen wij ons, wanneer wij maar willen, voor dat er niets is en betreden zo de sfeer van nietsheid en verblijven erin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 209).
==8e jhãna: de jhãna van noch-voorstellen-noch-geen-voorstellen==
Na gestudeerd te hebben bij Ãlãra Kãlãma bezocht Gautama Siddhartha Uddaka Rãmaputta en studeerde daar voor enkele weken. Van Rãmaputta komt de term 'noch-voorstellen-noch-geen-voorstellen' en hier voltrekt zich hetzelfde verhaal als bij Kãlãma. Daar waar Rãmaputta dit zag als het hoogst bereikbare zag Siddhartha dit als slechts een fase binnen de meditatie:
''deze leer leidt niet tot afkeer (van het wereldse leven), niet tot passieloosheid, tot ophouden, tot innerlijke rust, tot kennis uit eigen ervaring, tot ontwaken, tot nirvana, maar alleen tot het bereiken van de sfeer van noch-voorstellen-noch-geen-voorstellen'' (MN 26, i 165, 17).
Ook deze fase heeft hij later opgenomen maar wel enigszins anders uitgelegd dan Rãmaputta dat deed.
In de jhãna van nietsheid wordt ingezien dat zowel object als subject als de verbindende factor daartussen niets is en dat dus ook de verlichting/realisatie niets is. Dat zowel het voorstellen daarvan als het niet-voorstellen ervan geen zin heeft.
Het 8e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:
''Na de sfeer van nietsheid geheel overstegen te hebben, betreden wij, wanneer wij maar willen, de sfeer van noch-voorstellen-noch-geen-voorstellen en verblijven daarin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 209).
==9e jhãna: de jhãna van het ophouden van voorstelling en gevoel==
In sommige teksten wordt er gesproken over 8 jhãna's en daarna kom je in het stadia van 'ophouden van voorstelling en gevoel'. Een hoger stadia is er niet en daarom wordt het niet altijd als jhãna gerekend. Het 9e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:
''Na de sfeer van noch-voorstellen-noch-geen-voorstellen geheel overstegen te hebben, bereiken wij, wanneer wij maar willen, het ophouden van voorstellingen en gevoel en verblijven daarin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 209, 18).
==Valkuilen van de Jhãna's==
De bovenstaande jhãna's zijn meditatiestadia die iemand doorloopt in zijn proces. Binnen dat proces liggen valkuilen en 'doodlopende zijwegen' die in de [[dharma]] 'de 10 vormen van bezoedeling' worden genoemde. Deze kunnen veel lijken op de jhãna's (zoals verrukking en blijdschap).
→ een apart artikel over deze 10 vormen van bezoedeling kan je hier vinden.
==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/jFyZO4h-bIo"</youtube>


[[categorie: boeddhistische meditatie]]
[[categorie: boeddhistische meditatie]]
Overgenomen van "https://dharma-lotus.nl/Speciaal:MobielVerschillen/3533"

Navigatiemenu