5.770
bewerkingen
|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
|
| (13 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 11: | Regel 11: | ||
==Siddharta Gautama== | ==Siddharta Gautama== | ||
De Sakya-clan was een samenwerkingsverband van meerdere nederzettingen, met Kapilavastu als bestuurs- en handelscentrum. In de tijd van Siddhartha’s geboorte telde deze stad ongeveer 8.000 inwoners, terwijl de gehele clan zo’n 180.000 mensen omvatte. Zijn vader, Suddhodana, was dus geen machtige koning met weelderige paleizen en talloze bedienden, zoals soms wordt voorgesteld. In veel biografieën over de [[Boeddha]] wordt hij ten onrechte als de zoon van een koning beschreven. De Sakya-clan was een republiek binnen een groter koninkrijk, met een eigen raadsvergadering. De leden kozen democratisch een radja, en Suddhodana vervulde deze rol. Interessant is dat de Sakya-clan bekendstond om haar egalitaire structuur, wat ongebruikelijk was in een tijd waarin monarchieën domineerden. | De Sakya-clan was een samenwerkingsverband van meerdere nederzettingen, met Kapilavastu als bestuurs- en handelscentrum. In de tijd van Siddhartha’s geboorte telde deze stad ongeveer 8.000 inwoners, terwijl de gehele clan zo’n 180.000 mensen omvatte. Zijn vader, [[Suddhodana]], was dus geen machtige koning met weelderige paleizen en talloze bedienden, zoals soms wordt voorgesteld. In veel biografieën over de [[Boeddha]] wordt hij ten onrechte als de zoon van een koning beschreven. De Sakya-clan was een republiek binnen een groter koninkrijk, met een eigen raadsvergadering. De leden kozen democratisch een radja, en Suddhodana vervulde deze rol. Interessant is dat de Sakya-clan bekendstond om haar egalitaire structuur, wat ongebruikelijk was in een tijd waarin monarchieën domineerden. | ||
Suddhodana was getrouwd met twee zusters, die tevens zijn nichten waren, afkomstig uit Devadaha, een andere stad van de Sakya-clan. Mãyã Mahamãyã, de oudste zuster, was zijn eerste vrouw en de moeder van Siddhartha. Pajãpati (ook wel Mahapajãpati of Gotami genoemd) was zijn tweede vrouw en baarde twee kinderen: zoon Nanda en dochter Sundarinandã. In die tijd was het gebruikelijk dat een vrouw in haar ouderlijk huis beviel. Daarom vertrok Mãyã, hoogzwanger, naar Devadaha. Ze bereikte haar bestemming echter niet, want halverwege de reis braken haar vliezen, en de bevalling vond plaats net buiten Lumbini, in een tuin die later een heilige plaats werd. Waarschijnlijk reisde Mãyã niet alleen, maar met een gevolg, waaronder haar zus Pajãpati, die eveneens hoogzwanger was. Of er een vroedvrouw aanwezig was, is onbekend, maar de bevalling was zwaar. Direct na de geboorte keerde Mãyã terug naar Kapilavastu, waar ze kort daarna overleed. | Suddhodana was getrouwd met twee zusters, die tevens zijn nichten waren, afkomstig uit Devadaha, een andere stad van de Sakya-clan. Mãyã Mahamãyã, de oudste zuster, was zijn eerste vrouw en de moeder van Siddhartha. [[Pajapati Gotami|Pajãpati]] (ook wel Mahapajãpati of Gotami genoemd) was zijn tweede vrouw en baarde twee kinderen: zoon Nanda en dochter Sundarinandã. In die tijd was het gebruikelijk dat een vrouw in haar ouderlijk huis beviel. Daarom vertrok Mãyã, hoogzwanger, naar Devadaha. Ze bereikte haar bestemming echter niet, want halverwege de reis braken haar vliezen, en de bevalling vond plaats net buiten Lumbini, in een tuin die later een heilige plaats werd. Waarschijnlijk reisde Mãyã niet alleen, maar met een gevolg, waaronder haar zus Pajãpati, die eveneens hoogzwanger was. Of er een vroedvrouw aanwezig was, is onbekend, maar de bevalling was zwaar. Direct na de geboorte keerde Mãyã terug naar Kapilavastu, waar ze kort daarna overleed. | ||
===jeugdjaren=== | ===jeugdjaren=== | ||
| Regel 47: | Regel 47: | ||
(Majjhima Nikaya 36, I, p.240).'' | (Majjhima Nikaya 36, I, p.240).'' | ||
Siddhartha reisde eerst naar Anupiyã, waar hij een week verbleef, en vervolgens naar Rãjagaha, waar hij koning Bimbisara ontmoette, die later een trouw volgeling en vriend zou worden. Kort daarna zocht hij de leraar [[Alara Kalama|Ãlãra Kãlãma]] op, al is onduidelijk of dit bewust was of toevallig. Ãlãra onderwees een yoga-achtige meditatie gericht op het bereiken van “de toestand van onbegrensde ruimte” en uiteindelijk “de toestand van de leegte”, waarin de geest de bron van alle verschijnselen wordt gezien. Siddhartha bereikte deze stadia binnen een maand, tot verbazing van Ãlãra, die hem voorstelde samen zijn gemeenschap te leiden. Siddhartha zag echter dat deze meditatietoestanden geen blijvende oplossing boden voor het lijden van ouderdom, ziekte en dood. Hij verliet Ãlãra en trok de Ganges over naar Magadha, een koninkrijk bekend om zijn diverse spirituele leraren. Hier ontmoette hij asceten die naakt leefden, hun lichaam verwaarloosden en alleen van bosproducten aten, omdat zij het lichaam als deel van het ego zagen. Siddhartha vond deze methode te extreem, omdat verlichting voor iedereen toegankelijk moest zijn zonder zulke ontberingen. Drie jaar lang zwierf hij rond en leerde kortstondig bij verschillende leraren, totdat hij | Siddhartha reisde eerst naar Anupiyã, waar hij een week verbleef, en vervolgens naar Rãjagaha, waar hij koning Bimbisara ontmoette, die later een trouw volgeling en vriend zou worden. Kort daarna zocht hij de leraar [[Alara Kalama|Ãlãra Kãlãma]] op, al is onduidelijk of dit bewust was of toevallig. Ãlãra onderwees een yoga-achtige meditatie gericht op het bereiken van “de toestand van onbegrensde ruimte” en uiteindelijk “de toestand van de leegte”, waarin de geest de bron van alle verschijnselen wordt gezien. Siddhartha bereikte deze stadia binnen een maand, tot verbazing van Ãlãra, die hem voorstelde samen zijn gemeenschap te leiden. Siddhartha zag echter dat deze meditatietoestanden geen blijvende oplossing boden voor het lijden van ouderdom, ziekte en dood. Hij verliet Ãlãra en trok de Ganges over naar Magadha, een koninkrijk bekend om zijn diverse spirituele leraren. Hier ontmoette hij asceten die naakt leefden, hun lichaam verwaarloosden en alleen van bosproducten aten, omdat zij het lichaam als deel van het ego zagen. Siddhartha vond deze methode te extreem, omdat verlichting voor iedereen toegankelijk moest zijn zonder zulke ontberingen. Drie jaar lang zwierf hij rond en leerde kortstondig bij verschillende leraren, totdat hij [[Uddaka Ramaputta|Uddãka Ramaputta]] ontmoette. Uddãka’s leer, geërfd van zijn vader Rãma, leidde tot de toestand van “zonder waarnemen noch niet-waarnemen”. Siddhartha bereikte dit stadium in vijftien dagen, maar merkte dat deze vredige meditatie het lijden buiten de meditatie niet oploste. Hij weigerde Uddãka’s aanbod om zijn gemeenschap te leiden. | ||
==Gautama de asceet== | ==Gautama de asceet== | ||
| Regel 83: | Regel 83: | ||
De eerste vijf tot zeven weken na zijn verlichting verbleef Gautama in Uruvela, nabij Bodh Gaya, waar hij veel mediteerde. Hij worstelde met de vraag: “En wat nu?” Zijn zoektocht was gericht op het elimineren van lijden, maar hij twijfelde of zijn subtiele, ervaringsgerichte leer overdraagbaar was. Volgens sommige verhalen merkte hij dat hij zijn inzichten kon overdragen aan kinderen, wat hem inspireerde. Tijdens meditaties onder verschillende bomen, zoals de Mucalinda-boom waar een slang hem beschermde tegen regen, besloot hij zijn leer te verspreiden. Hij observeerde een lotusvijver en zag hoe elke bloem uniek was in groei, vorm en kleur. Dit bracht hem tot het inzicht dat zijn leer op verschillende manieren moest worden uitgelegd, afhankelijk van de toehoorder. | De eerste vijf tot zeven weken na zijn verlichting verbleef Gautama in Uruvela, nabij Bodh Gaya, waar hij veel mediteerde. Hij worstelde met de vraag: “En wat nu?” Zijn zoektocht was gericht op het elimineren van lijden, maar hij twijfelde of zijn subtiele, ervaringsgerichte leer overdraagbaar was. Volgens sommige verhalen merkte hij dat hij zijn inzichten kon overdragen aan kinderen, wat hem inspireerde. Tijdens meditaties onder verschillende bomen, zoals de Mucalinda-boom waar een slang hem beschermde tegen regen, besloot hij zijn leer te verspreiden. Hij observeerde een lotusvijver en zag hoe elke bloem uniek was in groei, vorm en kleur. Dit bracht hem tot het inzicht dat zijn leer op verschillende manieren moest worden uitgelegd, afhankelijk van de toehoorder. | ||
Hij wilde zijn oude leraren Ãlãra en | Hij wilde zijn oude leraren Ãlãra en Uddãka als eersten onderwijzen, maar hoorde van de asceet Upaka dat beiden recent waren overleden. Daarom zocht hij zijn vijf ascetische vrienden op in het hertenkamp van Sarnath, nabij Varanasi. Aanvankelijk negeerden zij hem, omdat hij het ascetisme had opgegeven, maar zijn uitstraling van innerlijke vrede wekte hun interesse. Tijdens zijn ontmoeting met Upaka merkte deze zijn rust op en vroeg wie zijn leraar was. Gautama antwoordde trots: | ||
''Moge het zo zijn, broeder!'' | ''Moge het zo zijn, broeder!'' | ||
| Regel 93: | Regel 93: | ||
===zijn eerste lezing=== | ===zijn eerste lezing=== | ||
In zijn eerste lezing, de Dhamma Cakka Pavattana Sutta, legde Gautama de | In zijn eerste lezing, de [[Dhammacakkappavattana Sutta|Dhamma Cakka Pavattana Sutta]], legde Gautama de [[4 edele waarheden]] uit en waarschuwde hij tegen twee uitersten: | ||
''Monniken, er zijn twee uitersten die niet in praktijk gebracht dienen te worden door iemand die het wereldse leven verlaten heeft. Welke zijn deze twee? Er is beoefening van het najagen van plezier in de objecten van zintuiglijke begeerten, hetgeen minderwaardig, laag, vulgair, verachtelijk is, en niet naar het goede leidt. En er is beoefening van zelfkwelling, hetgeen pijnlijk is, verachtelijk, en niet naar het goede leidt''</br> | ''Monniken, er zijn twee uitersten die niet in praktijk gebracht dienen te worden door iemand die het wereldse leven verlaten heeft. Welke zijn deze twee? Er is beoefening van het najagen van plezier in de objecten van zintuiglijke begeerten, hetgeen minderwaardig, laag, vulgair, verachtelijk is, en niet naar het goede leidt. En er is beoefening van zelfkwelling, hetgeen pijnlijk is, verachtelijk, en niet naar het goede leidt''</br> | ||
(Mahãvagga van de Vin I, 6, 7 + 19-22). | (Mahãvagga van de Vin I, 6, 7 + 19-22). | ||
Kondañña begreep als eerste de leer en werd de eerste [[bhikkhu]]. Gautama introduceerde ook de leer van het “niet-ik” (anatta), waarin hij stelde dat er geen blijvende | Kondañña begreep als eerste de leer en werd de eerste [[bhikkhu]]. Gautama introduceerde ook de leer van het “niet-ik” (anatta), waarin hij stelde dat er geen blijvende ziel of persoonlijkheid bestaat, een radicale breuk met de toenmalige opvattingen. Binnen drie maanden bereikten alle vijf asceten verlichting en vormden de eerste [[Sangha]], een gemeenschap van harmonieuze en aandachtige beoefenaars. | ||
Kort daarna ontmoette Gautama Yasa, de zoon van een rijke koopman uit Varanasi, die verveeld was door rijkdom en zich aansloot als zesde bhikkhu. Yasa’s vader werd de eerste upãsaka (lekenvolgeling) door de drie-eenheid aan te roepen: | Kort daarna ontmoette Gautama Yasa, de zoon van een rijke koopman uit [[Varanasi]], die verveeld was door rijkdom en zich aansloot als zesde bhikkhu. Yasa’s vader werd de eerste upãsaka (lekenvolgeling) door de drie-eenheid aan te roepen: | ||
''Ik neem toevlucht tot de Boeddha, ik neem toevlucht tot de [[dharma]], ik neem toevlucht tot de sangha.'' | ''Ik neem toevlucht tot de Boeddha, ik neem toevlucht tot de [[dharma]], ik neem toevlucht tot de sangha.'' | ||
| Regel 133: | Regel 133: | ||
De Sangha groeide, maar het idee van een vredige gemeenschap zonder problemen is onjuist. In het Ghosita-klooster in Kosambi leidde een conflict over een hygiëneregel tot een scheuring. Een bhikkhu werd uitgesloten wegens het niet verversen van een waterreservoir, maar zijn populariteit zorgde ervoor dat medestanders dreigden de Sangha te verlaten. Dit escaleerde tot handgemeen, maar Gautama wist het conflict te beslechten. De groei van de Sangha vereiste meer regels, wat tegen de kern van de dharma inging, die juist om totale overgave vraagt. Voor gevorderde leerlingen introduceerde Gautama de [[tantra]], of “geheime leer”, gebaseerd op de drie dharmazegels: | De Sangha groeide, maar het idee van een vredige gemeenschap zonder problemen is onjuist. In het Ghosita-klooster in Kosambi leidde een conflict over een hygiëneregel tot een scheuring. Een bhikkhu werd uitgesloten wegens het niet verversen van een waterreservoir, maar zijn populariteit zorgde ervoor dat medestanders dreigden de Sangha te verlaten. Dit escaleerde tot handgemeen, maar Gautama wist het conflict te beslechten. De groei van de Sangha vereiste meer regels, wat tegen de kern van de dharma inging, die juist om totale overgave vraagt. Voor gevorderde leerlingen introduceerde Gautama de [[tantra]], of “geheime leer”, gebaseerd op de drie dharmazegels: | ||
* [[Leegte|leegte | * [[Leegte|sunnata (leegte)]] | ||
* kenmerkloosheid | * [[Kenmerkloosheid|Animitta (kenmerkloosheid)]] | ||
* | * [[wensloosheid|appanihita (wensloosheid)]] | ||
Deze inzichten maakten regels overbodig en vereisten diepe, meditatieve transformatie. | Deze inzichten maakten regels overbodig en vereisten diepe, meditatieve transformatie. | ||
| Regel 141: | Regel 141: | ||
==Gautama de Tathagata== | ==Gautama de Tathagata== | ||
In 515 v.Chr. telde de Sangha achttien kloosters. Rahula werd op 20-jarige leeftijd bhikkhu, en Gautama besloot elke moesson in Savatthi door te brengen, met Ananda als zijn vaste assistent die zijn lezingen opschreef. Hij introduceerde de Satipatthana Sutta, de basis van Vipassana | In 515 v.Chr. telde de Sangha achttien kloosters. Rahula werd op 20-jarige leeftijd bhikkhu, en Gautama besloot elke moesson in Savatthi door te brengen, met Ananda als zijn vaste assistent die zijn lezingen opschreef. Hij introduceerde de [[Satipatthana Sutta]], de basis van [[Vipassana|Vipassana meditatie]]. De opname van de seriemoordenaar [[Angulimala]], die het geweld afzwoer, versterkte de eerbied voor de Sangha. Gautama kreeg bijnamen zoals Sakyamuni en gebruikte zelf vaak “Tathagata” om “ik” te vermijden. | ||
Op 70-jarige leeftijd merkte Gautama dat zijn roem hem beperkte. Hij liet lezingen steeds meer over aan Sãriputta, Moggallãna en Mahã Kassapa. In 491 v.Chr. veroorzaakte Devadatta een tweede scheuring door de Sangha te willen overnemen. Gautama noemde hem een “khelasika” (speekselslikker) en waarschuwde: | Op 70-jarige leeftijd merkte Gautama dat zijn roem hem beperkte. Hij liet lezingen steeds meer over aan Sãriputta, Moggallãna en [[Maha Kassapa|Mahã Kassapa]]. In 491 v.Chr. veroorzaakte Devadatta een tweede scheuring door de Sangha te willen overnemen. Gautama noemde hem een “khelasika” (speekselslikker) en waarschuwde: | ||
Devadatta begaat een zeer ernstige misdaad; het zal hem naar de Avici niraya voeren. Voor een goed mens is het makkelijk om goede daden te doen, en moeilijk om slechte daden te doen; maar voor een slecht iemand, is het makkelijk om slechte dingen te doen en moeilijk om het goede te doen. In het leven is het inderdaad makkelijk om iets te doen dat slecht is en geen voordeel brengt, maar het is moeilijk om datgene te doen dat goed is en voordeel brengt. | |||
''Devadatta begaat een zeer ernstige misdaad; het zal hem naar de Avici niraya voeren. Voor een goed mens is het makkelijk om goede daden te doen, en moeilijk om slechte daden te doen; maar voor een slecht iemand, is het makkelijk om slechte dingen te doen en moeilijk om het goede te doen. In het leven is het inderdaad makkelijk om iets te doen dat slecht is en geen voordeel brengt, maar het is moeilijk om datgene te doen dat goed is en voordeel brengt.'' | |||
Devadatta probeerde driemaal Gautama te vermoorden, maar faalde. Hij stelde vijf strengere regels voor, zoals vegetarisme, maar Gautama wees deze af als niet verplicht, omdat bhikkhu’s moesten accepteren wat ze kregen. Devadatta vertrok met 500 bhikkhu’s, maar velen keerden later terug. | Devadatta probeerde driemaal Gautama te vermoorden, maar faalde. Hij stelde vijf strengere regels voor, zoals vegetarisme, maar Gautama wees deze af als niet verplicht, omdat bhikkhu’s moesten accepteren wat ze kregen. Devadatta vertrok met 500 bhikkhu’s, maar velen keerden later terug. | ||
| Regel 155: | Regel 156: | ||
Hij herstelde en reisde naar het noorden. In Pãvã at hij bij smid Cunda een maaltijd met sukaramaddava (mogelijk varkensvlees), die hij verdacht vond. Hij at zelf, maar verbood zijn volgelingen ervan te eten. Kort daarna kreeg hij hevige buikkrampen en diarree. Nabij Kusinãrã rustte hij en droeg Ananda op Cunda geen verwijten te maken. Hij gaf instructies voor zijn crematie en herhaalde dat de dharma de enige leider was. Zijn laatste woorden waren: | Hij herstelde en reisde naar het noorden. In Pãvã at hij bij smid Cunda een maaltijd met sukaramaddava (mogelijk varkensvlees), die hij verdacht vond. Hij at zelf, maar verbood zijn volgelingen ervan te eten. Kort daarna kreeg hij hevige buikkrampen en diarree. Nabij Kusinãrã rustte hij en droeg Ananda op Cunda geen verwijten te maken. Hij gaf instructies voor zijn crematie en herhaalde dat de dharma de enige leider was. Zijn laatste woorden waren: | ||
Welaan dan, monniken, ik zeg jullie, wat de mens bezielt, is aan vergankelijkheid onderhevig; streeft niet aflatend (naar het onvergankelijke, het nirvana) | |||
''Welaan dan, monniken, ik zeg jullie, wat de mens bezielt, is aan vergankelijkheid onderhevig; streeft niet aflatend (naar het onvergankelijke, het nirvana).''</br> | |||
(*Dighanikãya 16, 6, 7). | |||
Gautama de Boeddha stierf in de maand vesãkha in 483 v.Chr. | Gautama de Boeddha stierf in de maand vesãkha in 483 v.Chr. | ||
| Regel 165: | Regel 168: | ||
De eerste drie van deze boeddha's; [[Tanhankara Boeddha]], [[Medhankara Boeddha]] en [[Saranankara Boeddha]] en leefden vóór de tijd van [[Dipankara Boeddha]]. Deze vierde Boeddha is vooral belangrijk, aangezien hij de Boeddha was die niyatha vivarana (voorspelling van toekomstige Boeddhaschap) gaf aan de brahmaanse jeugd die in de verre toekomst de [[bodhisattva]] Gautama de Boeddha zou worden. Na Dipankara Boeddha waren er nog 24 Boeddha's mythische Boeddha's voor de historische, Gautama de Boeddha. | De eerste drie van deze boeddha's; [[Tanhankara Boeddha]], [[Medhankara Boeddha]] en [[Saranankara Boeddha]] en leefden vóór de tijd van [[Dipankara Boeddha]]. Deze vierde Boeddha is vooral belangrijk, aangezien hij de Boeddha was die niyatha vivarana (voorspelling van toekomstige Boeddhaschap) gaf aan de brahmaanse jeugd die in de verre toekomst de [[bodhisattva]] Gautama de Boeddha zou worden. Na Dipankara Boeddha waren er nog 24 Boeddha's mythische Boeddha's voor de historische, Gautama de Boeddha. | ||
Veel boeddhisten brengen ook hulde aan de toekomstige (en 29e) Boeddha, Metteyya. Volgens de boeddhistische geschriften zal Metteya een opvolger zijn van Gautama die op aarde zal verschijnen, volledige verlichting zal bereiken en de zuivere Dharma zal onderwijzen . De profetie van de komst van Metteyya is te vinden in de canonieke literatuur van alle boeddhistische sekten ( Theravada , Mahayana en Vajrayana ), en wordt door de meeste boeddhisten aanvaard als een verklaring over een gebeurtenis die zal plaatsvinden wanneer de Dharma zal zijn vergeten op Jambudvipa (het aardse rijk, waar gewone mensen leven). | Veel boeddhisten brengen ook hulde aan de toekomstige (en 29e) Boeddha, Metteyya. Volgens de boeddhistische geschriften zal Metteya een opvolger zijn van Gautama die op aarde zal verschijnen, volledige verlichting zal bereiken en de zuivere Dharma zal onderwijzen . De profetie van de komst van Metteyya is te vinden in de canonieke literatuur van alle boeddhistische sekten ( [[Theravada]], [[Mahayana]] en [[Vajrayana]]), en wordt door de meeste boeddhisten aanvaard als een verklaring over een gebeurtenis die zal plaatsvinden wanneer de Dharma zal zijn vergeten op Jambudvipa (het aardse rijk, waar gewone mensen leven). | ||
{| class="wikitable sortable" | {| class="wikitable sortable" | ||
| Regel 411: | Regel 414: | ||
|} | |} | ||
==Misverstanden over de Boeddha (film)== | ==Op film== | ||
===Misverstanden over de Boeddha (film)=== | |||
<youtube service="youtube">https://youtu.be/WBl9Fx4zYIk"</youtube> | <youtube service="youtube">https://youtu.be/WBl9Fx4zYIk"</youtube> | ||
===Biografie Gautama de Boeddha (luisterboek)=== | |||
<youtube service="youtube">https://youtu.be/TW2pMzs6fK4"</youtube> | |||
==Literatuurlijst== | ==Literatuurlijst== | ||