5.762
bewerkingen
|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Bewustzijnsmoment: verschil tussen versies
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
geen bewerkingssamenvatting
(Nieuwe pagina aangemaakt met '{{#seo: |title=Bewustzijnsmoment (citta) |titlemode=append |keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal |description= Bewustzijnsmoment is in het Boeddhisme is een uiterst kortstondige, ondeelbare eenheid van bewustzijn die afhankelijk ontstaat. }} {{boeddhisme}} In het Theravada boeddhisme vormt het concept van...') |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
| (2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 10: | Regel 10: | ||
==Wat is een Bewustzijnsmoment== | ==Wat is een Bewustzijnsmoment== | ||
Een bewustzijnsmoment, of citta, verwijst naar een enkel, ondeelbaar moment van bewustzijn. In tegenstelling tot westerse opvattingen van bewustzijn als een continue stroom of een stabiel '[[ik]]', ziet het Boeddhisme bewustzijn als een reeks van uiterst korte, opeenvolgende eenheden. Elk citta ontstaat, bestaat even, en verdwijnt dan onmiddellijk, om plaats te maken voor het volgende. Deze momenten zijn zo vluchtig dat ze miljarden keren per seconde kunnen voorkomen – een idee dat de [[gautama de Boeddha|Boeddha's]] leer ([[dharma]]) van [[anicca|anicca (veranderlijkheid)]] onderstreept. Volgens de [[Abhidhamma]], de 'hogere leer' die de Dhamma systematiseert, is een citta niet geïsoleerd; het wordt altijd vergezeld door [[mentale factoren|cetasika (mentale factoren)]], zoals [[aandacht]], [[gevoel]], [[waarneming]] en [[intentie]]. | Een bewustzijnsmoment, of citta, verwijst naar een enkel, ondeelbaar moment van bewustzijn. In tegenstelling tot westerse opvattingen van bewustzijn als een continue stroom of een stabiel '[[ik]]', ziet het Boeddhisme bewustzijn als een reeks van uiterst korte, opeenvolgende eenheden. Elk citta ontstaat, bestaat even, en verdwijnt dan onmiddellijk, om plaats te maken voor het volgende. Deze momenten zijn zo vluchtig dat ze miljarden keren per seconde kunnen voorkomen – een idee dat de [[gautama de Boeddha|Boeddha's]] leer ([[dharma]]) van [[anicca|anicca (veranderlijkheid)]] onderstreept. Volgens de [[Abhidhamma]], de 'hogere leer' die de Dhamma systematiseert, is een citta niet geïsoleerd; het wordt altijd vergezeld door [[mentale factoren|cetasika (mentale factoren)]], zoals [[Vitakka|aandacht]], [[gevoel]], [[6 zintuigpoorten|waarneming]] en [[3 juiste intenties|intentie]]. | ||
Samen vormen citta en cetasika een functionele eenheid die een specifiek [[object]] ervaart, zoals een [[ogen|zichtbaar object]], een [[geluid]] of een [[mentaal|gedachte]]. Er zijn 89 (of in sommige analyses 121) soorten citta, geclassificeerd op basis van hun morele kwaliteit. Daarvan zijn er | Samen vormen citta en cetasika een functionele eenheid die een specifiek [[object]] ervaart, zoals een [[ogen|zichtbaar object]], een [[geluid]] of een [[mentaal|gedachte]]. Er zijn 89 (of in sommige analyses 121) soorten citta, geclassificeerd op basis van hun morele kwaliteit. Daarvan zijn er 5: | ||
* het niveau van bewustzijn | |||
* heilzaam (kusala) | * heilzaam (kusala) | ||
* onheilzaam (akusala) | * onheilzaam (akusala) | ||
* resultaat (vipaka) | * resultaat (vipaka) | ||
* functioneel (functioneel) | * functioneel (functioneel) | ||
==Voorbeeld== | ==Voorbeeld== | ||
| Regel 37: | Regel 36: | ||
In [[meditatie]] helpt dit inzicht om gehechtheid los te laten. Door [[vipassana]] te beoefenen, observeer je de opkomst en ondergang van deze bewustzijnsmomenten, wat leidt tot het doorbreken van illusies over continuïteit. | In [[meditatie]] helpt dit inzicht om gehechtheid los te laten. Door [[vipassana]] te beoefenen, observeer je de opkomst en ondergang van deze bewustzijnsmomenten, wat leidt tot het doorbreken van illusies over continuïteit. | ||
{{Tabel: Cognitieve proces}} | |||
==Uitleg op film== | |||
<youtube service="youtube">https://youtu.be/DvtrZP-0Ea4"</youtube> | |||
[[categorie: boeddhisme]] | [[categorie: boeddhisme]] | ||