Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk | Mail.png | WA-logo.png | Abonneer op onze Nieuwsbrief

Perceptueel bewustzijn: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
415 bytes verwijderd ,  23 dec 2025 10:17
Geen bewerkingssamenvatting
 
(4 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven)
Regel 23: Regel 23:
* Het is [[werelds bewustzijn|werelds]] en gebonden aan [[samsara]]
* Het is [[werelds bewustzijn|werelds]] en gebonden aan [[samsara]]


==5 soorten Perceptueel bewustzijn==
{{Tabel: zintuigen}}


Er zijn vijf soorten perceptueel bewustzijn, één voor elk neurologisch zintuig:
Het zesde zintuig, de geest, heeft geen eigen perceptueel bewustzijn in dezelfde zin, maar kan wel de indrukken van de neurologische zintuigen beïnvloeden middels een mentaal proces. Zo kan het oogbewustzijn zien en de geest kan daar een herinnering bij plaatsen. Dit kan zinvol zijn (ik ben hier al eens geweest) of niet zinvol (oude angsten en trauma's die opkomen).


* Oogbewustzijn: zien
{{Tabel: Cognitieve proces}}
* Oorbewustzijn: horen
* Neusbewustzijn: ruiken
* Tongbewustzijn: proeven
* Lichaamsbewustzijn: tasten (lichamelijk gevoel)


Het zesde zintuig, de geest, heeft geen eigen perceptueel bewustzijn in dezelfde zin, maar kan wel de indrukken van de neurologische zintuigen beïnvloeden middels een mentaal proces. Zo kan het oogbewustzijn zien en de geest kan daar een herinnering bij plaatsen. Dit kan zinvol zijn (ik ben hier al eens geweest) of niet zinvol (oude angsten en trauma's die opkomen).
== Voorbeelden uit het Dagelijks Leven==


==Plaats in het Cognitieve Proces==
Puur waarnemen is zien wat de ogen waarnemen, horen wat de oren waarnemen etc... De geest gooit hier een sausje overheen wat functioneel (je ziet een straat en de geest geeft de herinnering dat je hier al eens geweest bent) of niet functioneel (je ziet een straat en de geest creëert een irreële angst) kan zijn. Deze momenten zijn zo snel dat ze normaal niet opgemerkt worden; we ervaren pas bewust iets vanaf het [[onderzoekend bewustzijn|onderzoekende]] of [[bepalend bewustzijn|bepalende bewustzijn]]. De [[mindfulness]] en de [[Vipassana|vipassana-meditatie]] toont hoe snel bewustzijnsmomenten op elkaar volgen, welke stappen er genomen worden in het [[cognitieve proces]].


Het perceptueel bewustzijn is het begin van elk zintuiglijk cognitief proces:
# verstoring van de levenscontinuüm: de rusttoestand van de geest wordt verstoord
# onderbreking van de levenscontinuüm: de rust wordt onderbroken
# perceptueel bewustzijn: het zintuigbewustzijn registreert het object (bijv. oogbewustzijn ziet een kleur)
# [[ontvangend bewustzijn]]: ontvangt de indruk
# [[onderzoekend bewustzijn]]: onderzoekt de indruk
# [[bepalend bewustzijn]]: bepaalt het object en schakelt over naar de mentale deur
# [[Javana bewustzijn]]: hier ontstaat reactie: [[heilzaam]], [[onheilzaam]] of [[functioneel bewustzijn|functioneel]]. Dit is waar nieuw [[karma]] gevormd kan worden
# [[registrerend bewustzijn]]: eventueel nasmaak van de indruk
# terug naar levenscontinuüm
Perceptueel bewustzijn is dus stap 3: het puur registrerende moment vóór elke interpretatie of reactie.




Navigatiemenu