Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk | Mail.png | WA-logo.png | Abonneer op onze Nieuwsbrief

Sjabloon:Tabel: verschillende typen mentale factoren: verschil tussen versies

Uit dharma-lotus.nl
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Regel 6: Regel 6:
!Categorie || Aantal Mentale factoren || Zijn deze altijd aanwezig || Voorbeeld
!Categorie || Aantal Mentale factoren || Zijn deze altijd aanwezig || Voorbeeld
|-
|-
| Sabba-citta-sādhāraṇa || 7 || Ja, in élk bewustzijnsmoment || [[contact|(phassa)]], [[gevoel|gevoel (vedanā)]], [[Zintuiglijk object|waarneming (saññā)]], [[Cetana|wil (cetanā)]]
| Variabele Mentale factoren<br/>(Sabba-citta-sādhāraṇa) || 7 || Ja, in élk bewustzijnsmoment || [[contact|(phassa)]], [[gevoel|gevoel (vedanā)]], [[Zintuiglijk object|waarneming (saññā)]], [[Cetana|wil (cetanā)]]
|-
|-
| Pakinnaka (verscheidene) || 6 || in de meeste, maar niet alle momenten || [[beginnende aandacht|beginnende aandacht (vitakka)]], [[aanhoudende aandacht|aanhoudende aandacht (vicāra)]], [[beslistheid|beslistheid (adhimokkha)]]
| Pakinnaka (verscheidene) || 6 || in de meeste, maar niet alle momenten || [[beginnende aandacht|beginnende aandacht (vitakka)]], [[aanhoudende aandacht|aanhoudende aandacht (vicāra)]], [[beslistheid|beslistheid (adhimokkha)]]

Versie van 27 nov 2025 03:48

Verschillende typen Mentale factoren

De Abhidhamma (het derde deel van de Pali-canon) telt precies 52 van deze mentale factoren (cetasika’s). Deze worden verdeeld in vier hoofdcategorieën:

Categorie Aantal Mentale factoren Zijn deze altijd aanwezig Voorbeeld
Variabele Mentale factoren
(Sabba-citta-sādhāraṇa)
7 Ja, in élk bewustzijnsmoment (phassa), gevoel (vedanā), waarneming (saññā), wil (cetanā)
Pakinnaka (verscheidene) 6 in de meeste, maar niet alle momenten beginnende aandacht (vitakka), aanhoudende aandacht (vicāra), beslistheid (adhimokkha)
Akusala (onheilzame factoren) 14 Alleen in onheilzame momenten hebzucht (lobha), haat (dosa), onwetendheid (moha), trots (māna), onjuiste zienwijze (diṭṭhi)
Sobhana (heilzame/schone factoren) 25 Alleen in heilzame momenten Metta, compassie, medevreugde, wijsheid (paññā), vertrouwen (saddhā)