|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Sjabloon:Tabel: verschillende typen mentale factoren: verschil tussen versies
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
| Regel 6: | Regel 6: | ||
!Categorie || Aantal Mentale factoren || Zijn deze altijd aanwezig || Voorbeeld | !Categorie || Aantal Mentale factoren || Zijn deze altijd aanwezig || Voorbeeld | ||
|- | |- | ||
| | | [[Universele mentale factoren|Universeel Mentale factoren<br/>(Sabba-citta-sādhāraṇa)]] || 7 || Ja, in élk bewustzijnsmoment || [[contact|(phassa)]], [[gevoel|gevoel (vedanā)]], [[Zintuiglijk object|waarneming (saññā)]], [[Cetana|wil (cetanā)]] | ||
|- | |- | ||
| Variabele Mentale factoren<br/>Pakinnaka || 6 || in de meeste, maar niet alle momenten || [[beginnende aandacht|beginnende aandacht (vitakka)]], [[aanhoudende aandacht|aanhoudende aandacht (vicāra)]], [[beslistheid|beslistheid (adhimokkha)]] | | [[Variabele mentale factoren|Variabele Mentale factoren<br/>Pakinnaka]] || 6 || in de meeste, maar niet alle momenten || [[beginnende aandacht|beginnende aandacht (vitakka)]], [[aanhoudende aandacht|aanhoudende aandacht (vicāra)]], [[beslistheid|beslistheid (adhimokkha)]] | ||
|- | |- | ||
| Onheilzame Mentale factoren<br/>(Akusala) || 14 ||Alleen in onheilzame momenten || [[Hebzucht|hebzucht (lobha)]], [[haat|haat (dosa)]], [[onwetendheid|onwetendheid (moha)]], [[trots|trots (māna)]], [[onjuiste zienswijze|onjuiste zienwijze (diṭṭhi)]] | | [[Onheilzame mentale factoren|Onheilzame Mentale factoren<br/>(Akusala)]] || 14 ||Alleen in onheilzame momenten || [[Hebzucht|hebzucht (lobha)]], [[haat|haat (dosa)]], [[onwetendheid|onwetendheid (moha)]], [[trots|trots (māna)]], [[onjuiste zienswijze|onjuiste zienwijze (diṭṭhi)]] | ||
|- | |- | ||
| Heilzame factoren<br/>(Sobhana) || 25 || Alleen in heilzame momenten || [[Metta]], [[compassie]], [[medevreugde]], [[wijsheid|wijsheid (paññā)]], [[vertrouwen|vertrouwen (saddhā)]] | | [[Heilzame mentale factoren|Heilzaam Mentale factoren<br/>(Sobhana)]] || 25 || Alleen in heilzame momenten || [[Metta]], [[compassie]], [[medevreugde]], [[wijsheid|wijsheid (paññā)]], [[vertrouwen|vertrouwen (saddhā)]] | ||
|} | |} | ||
Huidige versie van 27 nov 2025 om 05:08
Verschillende typen Mentale factoren
De Abhidhamma (het derde deel van de Pali-canon) telt precies 52 van deze mentale factoren (cetasika’s). Deze worden verdeeld in vier hoofdcategorieën:
| Categorie | Aantal Mentale factoren | Zijn deze altijd aanwezig | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| Universeel Mentale factoren (Sabba-citta-sādhāraṇa) |
7 | Ja, in élk bewustzijnsmoment | (phassa), gevoel (vedanā), waarneming (saññā), wil (cetanā) |
| Variabele Mentale factoren Pakinnaka |
6 | in de meeste, maar niet alle momenten | beginnende aandacht (vitakka), aanhoudende aandacht (vicāra), beslistheid (adhimokkha) |
| Onheilzame Mentale factoren (Akusala) |
14 | Alleen in onheilzame momenten | hebzucht (lobha), haat (dosa), onwetendheid (moha), trots (māna), onjuiste zienwijze (diṭṭhi) |
| Heilzaam Mentale factoren (Sobhana) |
25 | Alleen in heilzame momenten | Metta, compassie, medevreugde, wijsheid (paññā), vertrouwen (saddhā) |