Sjabloon:Tabel: inzichtstadia
Versie door Admin (overleg | bijdragen) op 26 nov 2025 om 06:40 (Nieuwe pagina aangemaakt met '{| class="wikitable" ! Nederlandse benaming || Pali || Omschrijving |- | Kennis van de scheiding tussen naam-en-vorm (mentaal en fysiek) || Nāmarūpa-pariccheda-ñāṇa || Je ziet duidelijk: “Dit is lichaam, dit is geest” – zonder nog een “ik” erin te projecteren |- | Kennis van afhankelijk ontstaan || Paccaya-pariggaha-ñāṇa || Je ziet hoe naam-en-vorm ontstaan door oorzaken (onwetendheid, hunkering, kamma, etc.) |- | Kennis van het ond...')
| Nederlandse benaming | Pali | Omschrijving |
|---|---|---|
| Kennis van de scheiding tussen naam-en-vorm (mentaal en fysiek) | Nāmarūpa-pariccheda-ñāṇa | Je ziet duidelijk: “Dit is lichaam, dit is geest” – zonder nog een “ik” erin te projecteren |
| Kennis van afhankelijk ontstaan | Paccaya-pariggaha-ñāṇa | Je ziet hoe naam-en-vorm ontstaan door oorzaken (onwetendheid, hunkering, kamma, etc.) |
| Kennis van het onderzoeken van de 3 karakteristieken | Sammasana-ñāṇa | inzicht in de veranderlijkheid, afhankelijkheid en er is geen individueel bestaan in alle geconditioneerde verschijnselen |
| Kennis van opkomen en verandering | Udayabbaya-ñāṇa | Je ziet heel snel en direct hoe elk verschijnsel ontstaat en onmiddellijk weer veranderen. Dit is het eerste “echte” diepe inzichtsstadium |
| Kennis van ontbinding | Bhaṅga-ñāṇa | Je ziet alleen nog maar het vergaan; het ontstaan wordt bijna niet meer waargenomen. Alles lijkt razendsnel op te lossen – “er is alleen maar vergaan” |
| Kennis van gevaar | Bhaya-ñāṇa | Omdat alles zo snel vergaat, ervaar je alle geconditioneerde bestaan als beangstigend en gevaarlijk |
| Kennis van de nadelen | Ādīnava-ñāṇa | Je ziet heel helder alle ellende en gebreken van het ronddwalen in saṃsāra |
| Kennis van onthechting | Nibbidā-ñāṇa | Je krijgt een diepe afkeer van alle geconditioneerde verschijnselen – geen haat, maar een koude, heldere “ik wil hier weg” |
| Kennis van het verlangen naar bevrijding | Muñcitukamyatā-ñāṇa | Je wilt koste wat het kost ontsnappen aan saṃsāra |
| Kennis van her-overweging | Paṭisaṅkhā-ñāṇa | Je mediteert opnieuw, maar nu met een kalme, evenwichtige energie, op de drie kenmerken om de weg naar bevrijding te vinden |
| Kennis van gelijkmoedigheid tegenover formaties | Saṅkhārupekkhā-ñāṇa | Je observeert alles met volmaakte equanimiteit – geen voorkeur of afkeer meer. Dit is een heel vredig, helder stadium |
| Kennis van aanpassing / conformiteit | Anuloma-ñāṇa | Dit is het laatste stadium vóór pad-bewustzijn. Het inzicht past zich perfect aan de Vier Edele Waarheden aan en bereidt de geest voor op de doorbraak. |
| Het pad van de stroom intreding | Sotāpatti-magga-ñāṇa | de Sotapanna, stroom-intreder, heeft de eerste van 4 stadia van verlichting bereikt |
| De vrucht van de stroom intreding | Sotāpatti-phala-ñāṇa | de ervaring een Sotapanna, stroom-intreder, te zijn |
| Het pad van de eenmalig-terugkerende | Sakadāgāmi-magga-ñāṇa | de Sakadagami, eenmalig-terugkerende, heeft de tweede van 4 stadia van verlichting bereikt |
| De vrucht van de eenmalig-terugkerende | Sakadāgāmi-phala-ñāṇa | de ervaring een Sakadagami, eenmalig-terugkerende, te zijn |
| het pad van de verlichte | Arahattā-magga-ñāṇa | de Arhat, verlichte, heeft de verlichting bereikt en komt niet meer terug |
| De vrucht van de verlichte | de ervaring een Arhat, verlichte, te zijn |