Arhat
| Categorie indeling |
|---|
| Home |
| Boeddhisme |
| Titulatuur |
| Boeddhistische titulatuur |
|
| Boeddhistische titulatuur |
| Anagarika |
| Arhat |
| Bhikkhu |
| Bodhisattva |
| Boeddha |
| Geshe |
| Khenpo |
| Lama |
| Mahathera |
| Majjhima |
| Rinpoche |
| Roshi |
| Sayadaw |
| Thera |
| Tulku |
| Navaka |
|
Een Arhat (Arahant, Pali: 'een nobele') in het boeddhisme verwijst naar een persoon die de verlichting bereikt heeft onder leiding van een Boeddha. Een Boeddha is een persoon die geheel op eigen kracht de verlichting bereikt heeft. Een Arhat en een Boeddha hebben dezelfde verlichting bereikt. Hier zit geen verschil tussen.
Theravada boeddhisme
In het Theravada boeddhisme is de Arhat de vierde en hoogste graad van verlichting die door een discipel van een Boeddha behaald kan worden. De Boeddha werd zeer vaak een arahant genoemd: het woord arahant is onderdeel van de standaardbeschrijving van een Boeddha.
Mahayana boeddhisme
In het Mahayana-boeddhisme wordt het begrip bodhisattva gebruikt. In de vroege geschriften van het Mahayana worden de namen arahant en bodhisattva met elkaar in contrast gesteld, en is een bodhisattva niet slechts een wezen dat naar verlichting boeddhisme streeft, maar ook een Verlichtend wezen, een wezen dat heel actief anderen bijstaat op het pad naar boeddhaschap. Deze opvatting kan teruggevonden worden in de Lotussoetra en de Avatamsakasoetra uit de eerste eeuwen van de westerse jaartelling. Het verschil met een Boeddha is dat zowel een Boeddha als een arahant niet meer reïncarneren, terwijl een bodhisattva dat wel doet, echter bewust om de mensheid in hun verlichting bij te staan.
In het Theravada echter kan men slechts een van de twee zijn: of een leerling van een Boeddha, of een Boeddha. De gehanteerde definitie laat niet toe dat men tegelijkertijd een Boeddha en een leerling van een Boeddha is. Men gelooft dat het mogelijk is om een keuze te maken tussen deze twee alternatieven en daarnaar te streven.
Loslaten van de 10 ketenen
Door het beoefenen van meditatie en mindfulness worden de 4 edele waarheden volledig ingezien waardoor één voor één de 10 ketenen van bestaan worden loslaten. Door het loslaten van deze 10 ketenen bereikt de beoefenaar een niveau wat gezien wordt als een 'stadia van verlichting'. Er zijn 4 van deze stadia:
| Naam (Pali) | Nederlandse betekenis | Verdwijnt bij |
|---|---|---|
| Sakkāya-diṭṭhi | Onjuiste zienswijze | Sotāpanna |
| Vicikicchā | Twijfel | Sotāpanna |
| Sīlabbata-parāmāsa | Vastklampen aan rituelen | Sotāpanna |
| Kāma-rāga | Zintuiglijke begeerte | Anāgāmi |
| Vyāpāda | haat | Anāgāmi |
| Rūpa-rāga | Begeerte naar fijn-materiële rijken | Arhat |
| Arūpa-rāga | Begeerte naar immateriële rijken | Arhat |
| Māna | hoogmoed | Arhat |
| Uddhacca | rusteloosheid | Arhat |
| Avijjā | onwetendheid | Arhat |
Uitleg op film