|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Sjabloon:Tabel: Cognitieve proces: verschil tussen versies
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
(Nieuwe pagina aangemaakt met '==Plaats in het Cognitieve Proces== # verstoring van de levenscontinuüm: de rusttoestand van de geest wordt verstoord # onderbreking van de levenscontinuüm: de rust wordt onderbroken # perceptueel bewustzijn: het zintuigbewustzijn registreert het object (bijv. oogbewustzijn ziet een kleur) # ontvangend bewustzijn: ontvangt de indruk # onderzoekend bewustzijn: onderzoekt de indruk # bepalend bewustzijn: bepaalt het object en schakelt over naa...') |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
| Regel 14: | Regel 14: | ||
!Stap in het Proces || Pali-term || Functie || Type bewustzijn || Morele aard / Opmerking | !Stap in het Proces || Pali-term || Functie || Type bewustzijn || Morele aard / Opmerking | ||
|- | |- | ||
| rusttoestand || Bhavaṅga-citta || [[Levenscontinuüm]]; de rust tussen processen || [[resultant bewustzijn]] || rijping van [[karma|wedergeboorte-karma]] | | rusttoestand || Bhavaṅga-citta || [[Levenscontinuum|Levenscontinuüm]]; de rust tussen [[mentale factoren|processen]] || [[resultant bewustzijn]] || rijping van [[karma|wedergeboorte-karma]] | ||
|- | |- | ||
| verstoring || Bhavaṅga-calana || trilling door komst [[object]] || [[resultant bewustzijn]] || | | verstoring || Bhavaṅga-calana || trilling door komst [[object]] || [[resultant bewustzijn]] || | ||
| Regel 20: | Regel 20: | ||
| onderbreking van processen || Bhavaṅga-upaccheda || volledige onderbreking van de rust || [[resultant bewustzijn]] || | | onderbreking van processen || Bhavaṅga-upaccheda || volledige onderbreking van de rust || [[resultant bewustzijn]] || | ||
|- | |- | ||
| [[perceptueel bewustzijn]] || Pañca-viññāṇa || registreren [[object]] middels [[zintuigpoorten]] || [[resultant bewustzijn]] || 5 soorten [[perceptueel bewustzijn]], 1 per [[zintuig]] | | [[perceptueel bewustzijn]] || Pañca-viññāṇa || registreren [[object]] middels [[zintuigpoorten]] || [[resultant bewustzijn]] || 5 soorten [[perceptueel bewustzijn]],<br/>1 per [[zintuigpoorten|zintuig]] | ||
|- | |- | ||
| [[ontvangend bewustzijn]] || Sampaṭicchana || ontvangen van het [[object]] || [[resultant bewustzijn]] || [[heilzaam]] of [[onheilzaam]] | | [[ontvangend bewustzijn]] || Sampaṭicchana || ontvangen van het [[object]] || [[resultant bewustzijn]] || [[heilzaam]] of [[onheilzaam]] | ||
| Regel 26: | Regel 26: | ||
| [[onderzoekend bewustzijn]] || Santīraṇa || onderzoeken van het [[object]] || [[resultant bewustzijn]] || 3 soorten (volgens gevoel) | | [[onderzoekend bewustzijn]] || Santīraṇa || onderzoeken van het [[object]] || [[resultant bewustzijn]] || 3 soorten (volgens gevoel) | ||
|- | |- | ||
| [[bepalend bewustzijn]] || Voṭṭhapana || bepalen van het object | | [[bepalend bewustzijn]] || Voṭṭhapana || bepalen van het object || [[resultant bewustzijn|resultant]] of [[functioneel bewustzijn]] || brug naar mentale verwerking | ||
|- | |- | ||
| [[Javana bewustzijn]] || Javana || impulsieve reactie; [[karma|karma-vormend]] || [[heilzaam]], [[onheilzaam]] of [[ | | [[Javana bewustzijn]] || Javana || impulsieve reactie; [[karma|karma-vormend]] || [[heilzaam]], [[onheilzaam]] of [[functioneel bewustzijn]] || kern van morele keuze | ||
|- | |- | ||
| [[registrerend bewustzijn]] || Tadārammaṇa || registratie van [[object]] || [[resultant bewustzijn]] || alleen bij sterke [[object|objecten]] | | [[registrerend bewustzijn]] || Tadārammaṇa || registratie van [[object]] || [[resultant bewustzijn]] || alleen bij sterke [[object|objecten]] | ||
|} | |} | ||
Versie van 23 dec 2025 04:45
Plaats in het Cognitieve Proces
- verstoring van de levenscontinuüm: de rusttoestand van de geest wordt verstoord
- onderbreking van de levenscontinuüm: de rust wordt onderbroken
- perceptueel bewustzijn: het zintuigbewustzijn registreert het object (bijv. oogbewustzijn ziet een kleur)
- ontvangend bewustzijn: ontvangt de indruk
- onderzoekend bewustzijn: onderzoekt de indruk
- bepalend bewustzijn: bepaalt het object en schakelt over naar de mentale deur
- Javana bewustzijn: hier ontstaat reactie: heilzaam, onheilzaam of functioneel. Dit is waar nieuw karma gevormd kan worden
- registrerend bewustzijn: eventueel nasmaak van de indruk
- terug naar levenscontinuüm
| Stap in het Proces | Pali-term | Functie | Type bewustzijn | Morele aard / Opmerking |
|---|---|---|---|---|
| rusttoestand | Bhavaṅga-citta | Levenscontinuüm; de rust tussen processen | resultant bewustzijn | rijping van wedergeboorte-karma |
| verstoring | Bhavaṅga-calana | trilling door komst object | resultant bewustzijn | |
| onderbreking van processen | Bhavaṅga-upaccheda | volledige onderbreking van de rust | resultant bewustzijn | |
| perceptueel bewustzijn | Pañca-viññāṇa | registreren object middels zintuigpoorten | resultant bewustzijn | 5 soorten perceptueel bewustzijn, 1 per zintuig |
| ontvangend bewustzijn | Sampaṭicchana | ontvangen van het object | resultant bewustzijn | heilzaam of onheilzaam |
| onderzoekend bewustzijn | Santīraṇa | onderzoeken van het object | resultant bewustzijn | 3 soorten (volgens gevoel) |
| bepalend bewustzijn | Voṭṭhapana | bepalen van het object | resultant of functioneel bewustzijn | brug naar mentale verwerking |
| Javana bewustzijn | Javana | impulsieve reactie; karma-vormend | heilzaam, onheilzaam of functioneel bewustzijn | kern van morele keuze |
| registrerend bewustzijn | Tadārammaṇa | registratie van object | resultant bewustzijn | alleen bij sterke objecten |