Sjabloon:Tabel: heilzaam mentale factoren: verschil tussen versies
(Nieuwe pagina aangemaakt met '==De heilzame mentale factoren== {| class="wikitable" style="width: 70%;" !Naam (Pali) || Naam (Nederlands) || Aanwezigheid |- | Saddhā || vertrouwen || rowspan="12"|Altijd |-Sati || mindfulness |- | Hiri || morele schaamte |- | Ottappa || morele vrees |- | Alobha || niet-hebzucht, vrijgevigheid |- | Adosa || niet-haat, vriendelijkheid |- | Tatramajjhattatā || gelijkmoedigheid |- | Passaddhi || kalmte...') |
|||
| (2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
==De heilzame mentale factoren== | ==De heilzame mentale factoren== | ||
In de [[Abhidhamma]] van het [[theravada|theravada boeddhisme]] zijn er 25 heilzame mentale factoren. Dit zijn de mooie, zuivere kwaliteiten van de geest die altijd ontstaan zodra een gedachte, woord of daad [[silla|moreel]] goed (kusala) is. Ze vormen als het ware het “recept” van een goede geestestoestand. Zodra je iets goeds denkt, zegt of doet, kleuren deze één of meerdere van deze 25 mentale factoren je geest helder en zuiver. Ze zijn het directe tegengif voor de [[Onheilzame mentale factoren]] en de basis voor alle vooruitgang op het pad naar [[verlichting]]. | |||
{| class="wikitable" style="width: 70%;" | {| class="wikitable" style="width: 70%;" | ||
| Regel 28: | Regel 30: | ||
| Pāguññatā || [[vaardigheid]] | | Pāguññatā || [[vaardigheid]] | ||
|- | |- | ||
| Ujukatā (kāya & citta) || [[ | | Ujukatā (kāya & citta) || [[opgerichtheid]] | ||
|- | |- | ||
| Sammā-vācā || [[juiste spraak]] || rowspan="6"| soms | | Sammā-vācā || [[Silla|juiste spraak]] || rowspan="6"| soms | ||
|- | |- | ||
| Sammā-kammanta || [[juist handelen]] | | Sammā-kammanta || [[Silla|juist handelen]] | ||
|- | |- | ||
| Sammā-ājīva || [[juist levensonderhoud]] | | Sammā-ājīva || [[Silla|juist levensonderhoud]] | ||
|- | |- | ||
| Karuṇā || [[compassie]] | | Karuṇā || [[compassie]] | ||
Huidige versie van 27 nov 2025 om 05:26
De heilzame mentale factoren
In de Abhidhamma van het theravada boeddhisme zijn er 25 heilzame mentale factoren. Dit zijn de mooie, zuivere kwaliteiten van de geest die altijd ontstaan zodra een gedachte, woord of daad moreel goed (kusala) is. Ze vormen als het ware het “recept” van een goede geestestoestand. Zodra je iets goeds denkt, zegt of doet, kleuren deze één of meerdere van deze 25 mentale factoren je geest helder en zuiver. Ze zijn het directe tegengif voor de Onheilzame mentale factoren en de basis voor alle vooruitgang op het pad naar verlichting.
| Naam (Pali) | Naam (Nederlands) | Aanwezigheid |
|---|---|---|
| Saddhā | vertrouwen | Altijd |
| Hiri | morele schaamte | |
| Ottappa | morele vrees | |
| Alobha | niet-hebzucht, vrijgevigheid | |
| Adosa | niet-haat, vriendelijkheid | |
| Tatramajjhattatā | gelijkmoedigheid | |
| Passaddhi | kalmte | |
| Lahutā | lichtheid | |
| Mudutā | buigzaamheid | |
| Kammaññatā | plooibaarheid | |
| Pāguññatā | vaardigheid | |
| Ujukatā (kāya & citta) | opgerichtheid | |
| Sammā-vācā | juiste spraak | soms |
| Sammā-kammanta | juist handelen | |
| Sammā-ājīva | juist levensonderhoud | |
| Karuṇā | compassie | |
| Muditā | medevreugde | |
| Paññindriya | wijsheid, inzicht |