Sjabloon:Tabel: heilzaam mentale factoren

De heilzame mentale factoren

In de Abhidhamma van het theravada boeddhisme zijn er 25 heilzame mentale factoren. Dit zijn de mooie, zuivere kwaliteiten van de geest die altijd ontstaan zodra een gedachte, woord of daad moreel goed (kusala) is. Ze vormen als het ware het “recept” van een goede geestestoestand. Zodra je iets goeds denkt, zegt of doet, kleuren deze één of meerdere van deze 25 mentale factoren je geest helder en zuiver. Ze zijn het directe tegengif voor de Onheilzame mentale factoren en de basis voor alle vooruitgang op het pad naar verlichting.

Naam (Pali) Naam (Nederlands) Aanwezigheid
Saddhā vertrouwen Altijd
Hiri morele schaamte
Ottappa morele vrees
Alobha niet-hebzucht, vrijgevigheid
Adosa niet-haat, vriendelijkheid
Tatramajjhattatā gelijkmoedigheid
Passaddhi kalmte
Lahutā lichtheid
Mudutā buigzaamheid
Kammaññatā plooibaarheid
Pāguññatā vaardigheid
Ujukatā (kāya & citta) rechtheid
Sammā-vācā juiste spraak soms
Sammā-kammanta juist handelen
Sammā-ājīva juist levensonderhoud
Karuṇā compassie
Muditā medevreugde
Paññindriya wijsheid, inzicht