|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
4 aandachtsgrondslagen
De Boeddhistische opsommingen
In de boeddhistische filosofie (de Dharma) komen veel opsommingen voor, zoals de 4 edele waarheden of de 3 bronnen van lijden. In de tijd van Gautama de Boeddha (ca. 563–483 v.Chr.) was bijna iedereen analfabeet; deze lijsten maakten de leer makkelijker uit te leggen en te onthouden.
De kern van de filosofie is door de eeuwen heen nauwelijks veranderd, en deze opsommingen vormen nog steeds de structuur (“kapstok”) van de leer. In lessen en lezingen wordt er vaak naar verwezen. Op deze wiki vind je een aparte categorie met de meest voorkomende opsommingen. Een voorbeeld daarvan is de onderstaande...
4 aandachtsgrondslagen
In het boeddhisme worden de 4 Aandachtsgrondslagen (Pali: satipatthana, Sanskriet: smṛtyupasthāna) beschouwd als de kern van de boeddhistische meditatievormen Samadhi, Vipassana en Jhãna. Ook is het belangrijk in de Mindfulness. Ze worden ook wel de 4 grondslagen van opmerkzaamheid of de 4 lichaamsbeschouwingen genoemd (vooral in de Theravāda-traditie).Ze staan uitgebreid beschreven in de Satipaṭṭhāna Sutta (Majjhima Nikaya 10) en de Mahāsatipaṭṭhāna Sutta (Digha Nikaya 22). De 4 aandachtgrondslagen zijn:
Kāyānupassanā – Opmerkzaamheid op het fysieke lichaam
Hier observeer je het lichaam zoals het is, zonder gehechtheid of afkeer. Dit kan door:
- het observeren van de [[anapanasati|ademhaling (Ãnāpānasati)
- het observeren van je lichaamshoudingen (zitten, staan, lopen, liggen en de overgang van de ene naar de andere houding)
- het duidelijke besef van je dagelijkse activiteiten (eten, lopen, plassen, etc.)
- het beschouwen van de 32 lichaamsdelen (haar, nagels, tanden, huid, vlees, botten, etc.)
- het beschouwen/visualiseren van de verschillende stadia van een ontbindend lijk (wat er met jouw lichaam gebeurt na het overlijden)
Vedanānupassanā – Opmerkzaamheid op gevoelens en emoties
Je observeert alle gevoelens en emoties die opkomen: aangenaam, onaangenaam of neutraal
- leer wat het verschil is tussen gevoel (de afwezigheid van emotie) en emotie (begeerte of aversie)
- leer het verschil tussen een aangenaam, onaangenaam en neutraal
- leer het verschil tussen gevoelens/emotie en gedachten
- leer het verschil tussen Wereldse gevoelens/emoties (gebaseerd op zintuiglijk contact) of onwerelds (fantasie)
- zonder erin mee te gaan of ze af te wijzen, puur waarnemen dat ze ontstaan en weer verdwijnen
Cittānupassanā – Opmerkzaamheid van het gedachten
Je observeert de toestand van gedachten, herinneringen, weten, beseffen, ideeën
- leer het verschil tussen met mentale, cognitieve, rationele
- is de gedachte op dit moment zinvol of niet
- leer het verschil tussen gevoelens/emotie en gedachten
- was de gedachte spontaan of gestuurd
- is er een link met een gevoel/emotie en wie creëerde wie
- je ziet hoe gedachten komen en gaan, zonder je ermee te identificeren.
Dhammānupassanā – Opmerkzaamheid op geestesobjecten/verschijnselen
Hierin observeer je de relatie tussen het fysieke lichaam, gevoelens/emoties en gedachten. Komt een fysieke gewaarwording, gevoel/emotie of gedachte voort uit een andere fysieke gewaarwording, gevoel/emotie of is deze zelfstandig. Dit is de meest uitgebreide en diepgaande observatie. Je observeert mentale inhoud en verschijnselen in het licht van de boeddhistische leer, vooral:
- de 5 hindernissen (begeerte, afkeer, luiheid/sufheid, rusteloosheid, twijfel)
- de 5 khanda's (vorm, gevoel, waarneming, formaties, bewustzijn)
- de 6 zintuigpoorten en hun keten van contact
- de 7 factoren van verlichting (opmerkzaamheid, onderzoek, energie, vreugde, kalmte, concentratie, gelijkmoedigheid)
- de 4 edele waarheden
In de mindfulness
In het dagelijks leven kan je nooit zo grondig observeren als in de meditatie door alle afleiding gedurende elk moment van de dag. wat je wel kunt doen is opmerken wat er gebeurt in elke situatie zoals de situatie werkelijk is: werkelijk is: veranderlijk, afhankelijk, niet-zelf, zonder schoonheid of lelijkheid op zich.