4 grote staten

De Boeddhistische opsommingen

Overzicht van alle boeddhistische opsommingen

In de boeddhistische filosofie (de Dharma) komen veel opsommingen voor, zoals de 4 edele waarheden of de 3 bronnen van lijden. In de tijd van Gautama de Boeddha (ca. 563–483 v.Chr.) was bijna iedereen analfabeet; deze lijsten maakten de leer makkelijker uit te leggen en te onthouden.
De kern van de filosofie is door de eeuwen heen nauwelijks veranderd, en deze opsommingen vormen nog steeds de structuur (“kapstok”) van de leer. In lessen en lezingen wordt er vaak naar verwezen. Op deze wiki vind je een aparte categorie met de meest voorkomende opsommingen. Een voorbeeld daarvan is de onderstaande...

Vipassana meditatie retraite op Ekãyano

Boeddhistische Pelgrimage (India/Nepal)

De 16 Inzichtstadia

Nederlandse benaming	Pali	Omschrijving
Kennis van de scheiding tussen naam-en-vorm (mentaal en fysiek)	Nāmarūpa-pariccheda-ñāṇa	je ziet duidelijk: “Dit is lichaam, dit is geest” – zonder nog een “ik” erin te projecteren
Kennis van afhankelijk ontstaan	Paccaya-pariggaha-ñāṇa	je ziet hoe naam-en-vorm ontstaan door oorzaken (onwetendheid, hunkering, kamma, etc.)
Kennis van het onderzoeken van de 3 karakteristieken	Sammasana-ñāṇa	inzicht in de veranderlijkheid, afhankelijkheid en er is geen individueel bestaan in alle geconditioneerde verschijnselen
Kennis van opkomen en verandering	Udayabbaya-ñāṇa	je ziet heel snel en direct hoe elk verschijnsel ontstaat en onmiddellijk weer veranderen. Dit is het eerste “echte” diepe inzichtsstadium
Kennis van ontbinding	Bhaṅga-ñāṇa	je ziet alleen nog maar het vergaan; het ontstaan wordt bijna niet meer waargenomen. Alles lijkt razendsnel op te lossen – “er is alleen maar vergaan”
Kennis van gevaar	Bhaya-ñāṇa	omdat alles zo snel vergaat, ervaar je alle geconditioneerde bestaan als beangstigend en gevaarlijk
Kennis van de nadelen	Ādīnava-ñāṇa	je ziet heel helder alle ellende en gebreken van het ronddwalen in saṃsāra
Kennis van onthechting	Nibbidā-ñāṇa	je krijgt een diepe afkeer van alle geconditioneerde verschijnselen – geen haat, maar een koude, heldere “ik wil hier weg”
Kennis van het verlangen naar bevrijding	Muñcitukamyatā-ñāṇa	je wilt koste wat het kost ontsnappen aan saṃsāra
Kennis van her-overweging	Paṭisaṅkhā-ñāṇa	je mediteert opnieuw, maar nu met een kalme, evenwichtige energie, op de drie kenmerken om de weg naar bevrijding te vinden
Kennis van gelijkmoedigheid tegenover formaties	Saṅkhārupekkhā-ñāṇa	je observeert alles met volmaakte equanimiteit – geen voorkeur of afkeer meer. Dit is een heel vredig, helder stadium
Kennis van aanpassing / conformiteit	Anuloma-ñāṇa	dit is het laatste stadium vóór pad-bewustzijn. Het inzicht past zich perfect aan de Vier Edele Waarheden aan en bereidt de geest voor op de doorbraak.
Het pad van de stroom intreding	Sotāpatti-magga-ñāṇa	de Sotapanna, stroom-intreder, heeft de eerste van 4 stadia van verlichting bereikt
De vrucht van de stroom intreding	Sotāpatti-phala-ñāṇa	de ervaring een Sotapanna, stroom-intreder, te zijn
Het pad van de eenmalig-terugkerende	Sakadāgāmi-magga-ñāṇa	de Sakadagami, eenmalig-terugkerende, heeft de tweede van 4 stadia van verlichting bereikt
De vrucht van de eenmalig-terugkerende	Sakadāgāmi-phala-ñāṇa	de ervaring een Sakadagami, eenmalig-terugkerende, te zijn
het pad van de verlichte	Arahattā-magga-ñāṇa	de Arhat, verlichte, heeft de verlichting bereikt en komt niet meer terug
De vrucht van de verlichte		de ervaring een Arhat, verlichte, te zijn