|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Heilzaam bewustzijn
Heilzaam bewustzijn
In het boeddhisme, en dan met name het Theravada boeddhisme,speelt Heilzaam Bewustzijn (kusala citta) een centrale rol op het pad naar bevrijding. Het verwijst naar bewustzijnsmomenten die moreel goed zijn, die leiden tot geluk, vrijheid en uiteindelijk nibbana. Heilzaam bewustzijn staat tegenover onheilzaam bewustzijn (akusala citta), dat lijden en binding aan samsara versterkt.
Kenmerken Heilzaam bewustzijn
Heilzaam bewustzijn ontstaat wanneer de geest gepaard gaat met onbaatzuchtige, niet-gehechte mentale factoren. Het is altijd geworteld in niet-hebzucht (alobha), niet-haat (adosa) en niet-onwetendheid (amoha). Deze drie “heilzame wortels” maken een bewustzijnsmoment moreel goed. Kenmerkend voor heilzaam bewustzijn:
- het produceert gunstig karma dat rijpt in geluk en goede omstandigheden
- het verzwakt de ketens die ons binden aan samsara
- Het gaat gepaard met prettige gevoelens of gelijkmoedigheid, nooit met lijden
- heilzaam bewustzijn kan optreden in het dagelijks leven (bijv. een daad van vrijgevigheid) én in meditatie.
Voorbeelden van Heilzaam bewustzijn
- een gift geven zonder iets terug te verwachten (is heilzaam bewustzijn geworteld in niet-hebzucht en niet-haat)
- iemand vergeven na een conflict (is heilzaam bewustzijn geworteld in niet-haat)
- Vipassana-meditatie waarin de drie kenmerken (vergankelijkheid, lijden, geen-zelf) duidelijk gezien worden (is heilzaam bewustzijn geworteld in niet-onwtendheid)
- Samadhi-meditatie die leidt tot jhāna (is heilzaam bewustzijn)
- zelfs een kort moment van aandachtig ademhalen met goede intentie is heilzaam.
Verschil Heilzaam en Onheilzaam bewustzijn
Heilzaam bewustzijn is de motor van spirituele vooruitgang: Het zuivert de geest en schept gunstige omstandigheden voor meditatie. Het verzwakt onzuiverheden en maakt de geest rijp voor inzicht. Zonder heilzaam bewustzijn is er geen Pad-bewustzijn.
| Aspect | Heilzaam bewustzijn | Onheilzaam bewustzijn |
|---|---|---|
| Wortels: | niet-hebzucht, niet-haat en niet-onwetendheid | hebzucht, haat, onwetendheid |
| Karma-resultaat: | geluk, goede wedergeboorte, vooruitgang op pad | Lijden, slechte wedergeboorte, versterking ketens |
| Gevoel: | prettig of gelijkmoedig | prettig (bij hebzucht), pijnlijk (bij haat), verward |
Lees verder
lees meer over dit onderwerp op: bewustzijn